Als het over hondenbelasting gaat is het wachten tot Theo Krins aanslaat. Het blijft wachten op een bruinboek. Maar vergeleken met de stank van Koudasfalt valt hondenpoepoverlast nog wel mee – en dat wil wat zeggen. Al sinds jaar en dag zorgt het bedrijf voor een flink deel van zuidelijk Gouda voor herrie en stank. De provincie, die verantwoordelijk is voor de handhaving van de vergunning uit 1975 (!) deed niets, en toen de provincie wat ging doen werd de vergunning flink verruimd.

Geen wonder dat de omwonenden naar de Raad van State zijn gestapt. Nu is iedereen boos: de omwonenden omdat die nog steeds met de overlast zitten, Koudasfalt omdat ze de regels nog te streng vinden.

Als overheid hoor je in zo’n geval duidelijk te zijn: een industriële activiteit in zo’n sterk stedelijke omgeving, aan de rand van de Goudse binnenstad, hoef je geen vrij baan te geven. Wees daar helder in, en handhaaf ook je eigen regels. Het kan niet zo zijn dat je in moeilijke situaties je kop in het zand steekt en dan de regels maar laat zitten. Het kan ook niet zo zijn dat de belangen van zo’n overlastgevende industrie zwaarder wegen dan dat van de omwonenden en het historische centrum van Gouda. Dat is ook je economische belang. Wat GroenLinks betreft schaart de gemeente zich dan ook vol achter de omwonenden en komt er een einde aan deze stinkende zaak.

Ik zou het woord “win-winsituatie” kunnen gebruiken, maar dat is te foute managementspeak. Laten we zeggen: iedereen profiteert ervan. Vorige week hield Cyclus een conferentie voor gemeentebesturen over onder ander Diftar – een afko van gedifferentiëerde tarieven. Oftewel: de vervuiler betaalt.

De afvalstoffenheffing in Gouda is nu aan de hoge kant. Of je zuinig bent en amper afval veroorzaakt, of elke week een bomvolle container neerzet, maakt niet uit voor wat je betaalt. Dat is niet alleen slecht voor de portemonnee, maar ook voor het milieu. Allerlei afval, zoals papier en plastic, wordt nu onnodig verbrand terwijl het ook hergebruikt zou kunnen worden.

De meest logische oplossing is dat wat we bij water, elektriciteit en ongeveer elk andere product dat je koopt normaal vinden: betalen naar gebruik. Als ze bij de kassa je bananen kunnen wegen in plaats van een standaardtarief rekenen, dan kan dat met afval ook. Dat is ook veel eerlijker: wie de gemeente het meest op kosten jaagt draagt ook het meeste bij. En wie weinig afval produceert wordt beloond met een lagere rekening.

Helaas is die logica nog niet overal doorgedrongen. In het coalitieakkoord hebben we al afgesproken dat we de belastingen gaan vergroenen. Bij de conferentie was er, naar aanleiding van het positieve voorbeeld van Waalwijk, veel animo om diftar in te gaan voeren. Want als vervolgens iedereen daardoor aan de slag gaat met recyclen en minder weggooien gaan de gemiddelde woonlasten fors omlaag.

Binnenkort discussieren we er met de raad over. Er zijn verschillende vormen waarin je diftar kan gieten. Betalen per kilo (het eerlijkst, maar praktisch ook het lastigst), betalen per keer dat je je container aanbiedt (voorkomt dumpen bij de buren), alleen nog betalen voor restafval en alle herbruikbare afval gratis, etc. Daarnaast moet voorkomen worden dat mensen gaan dumpen, en moet de privacy wel gewaarborgd blijven als afvalcontainers aan adressen gelinkt worden.

Voer voor discussie dus, maar het is nu wel duidelijk tijd om de oude afvalstoffentarieven bij het grof vuil te zetten!

Er was bloed geroken, maar niet gevloeid. Dat hoort niet. Als de media een bestuurder afslachten, dan hoort die bestuurder te vertrekken, ongeacht de feiten. Gelukkig trok de gemeenteraad zich daar niets van aan gisteravond. In een ongekend waardig debat werd duidelijk dat de ruime meerderheid vertrouwen hield in de burgemeester, en niemand voelde de behoefte om een motie van wantrouwen in te dienen. In dit geval was geen besluit ook een besluit.

Wie de media had gevolgd is daar misschien verbaasd over. Wie het rapport had gelezen waarschijnlijk een stuk minder. Feitelijk was er juist gehandeld: Cornelis had geen financiëel voordeel. Een groepje enthousiaste leerlingen verbaasde zich vooral dat er zo’n drukte over was ontstaan. Maar er stond natuurlijk wel een andere belangrijke zin in het rapport: de burgemeester had de schijn van belangenverstrengeling niet expliciet gemeden. Vandaar dat daar harde woorden over vielen. Vandaar ook dat op dat punt de burgemeester diep door het stof moest. Zijn eerste reactie dat er ook de schijn van belangenverstrengeling is als je als burgemeester een brood koopt deed geen recht aan de zwaarte van de beschuldiging. Door het huis tijdens ziijn ambtstermijn te kopen in een regio waar Gouda actief is, met hulp van mensen die ook bij de projectrelatie betrokken zijn, roep je de problemen over je af – hoe open je ook verder bent met bonnetjes. Door daar spijt over te betuigen, en toe te geven dat hij dom was geweest, gaf Cornelis aan dat hij hiervan had geleerd. En dat is wat we wilden zien.

Door op dat punt toe te geven, en ook nog zijn portefeuille mondialisering neer te leggen, was voor iedereen de kou wel uit de lucht. Aangezien er verder geen persoonlijk voordeel is geweest, kon de conclusie niet anders zijn dan dat wegsturen onzin is. Dat is lastig uit te leggen als de media elkaar overschrijven zonder het rapport te lezen, en het publieke oordeel “zelfverrijking” al klaar ligt. Maar de werkelijkheid is nou eenmaal de 57 bladzijdes van het rapport, en niet wat boze kolommen in de Telegraaf.

En nu kunnen we ons weer richten op de echte problemen: de grote bezuinigingen die de crisis en dit kabinet ons opleggen, en het zoveel mogelijk behouden van de kwaliteiten van onze stad.

Iedereen wil iets, en toch loopt het niet goed. De komst van de H&M heeft heel wat stof doen opwaaien. Ondernemers en jeugd kunnen niet wachten tot deze keten aan de Kleiweg komt. Een leuke winkel erbij, een trekker voor de binnenstad en leuke kleren waarvoor je niet meer naar Rotterdam of elders hoeft. Maar toch.

Omwonenden hebben problemen met het plan. Te groot, veroorzaker van een onveilig hoekje, en mogelijk verlies van parkeerplaatsen op de Slapperdel erachter. Ze willen wel een H&M, maar niet op deze manier.

Tijdens de verkennende sessie woensdag bleek dat de loopgraven zijn ingenomen. De projectontwikkelaar ging het plan niet meer aanpassen, en of we een beetje op wilden schieten want het duurde allemaal al zo lang. Bewoners voelen zich niet serieus genomen. Desondanks blijven ze bereid te praten over de mogelijkheden.

Komende woensdag is het debat en mogen we als raad deze gordiaanse knoop gaan doorhakken. Keuren we de vergunning goed, dan worden de omwonenden boos op de gemeente. Vragen we om uitstel, dan komt er mogelijk geen H&M en wordt de rest van de stad boos.

Zoals ik afgelopen zaterdagochtend in Morgenstond al zei: als de wethouder slim is, gaat hij zo snel mogelijk om de tafel met omwonenden. Formeel, of informeel, met een biertje erbij (afhankelijk van het tijdstip). Want er valt nogal wat vlot te trekken. En hoe mooi zou het dan zijn als we woensdag bij het debat horen dat er een tussenweg mogelijk is, die de H&M mogelijk maakt op een manier waar iedereen mee kan leven. Een mooi gebaar naar de bewoners, zodat de keuze vóór een H&M wat makkelijker wordt gemaakt. Zodat ook duidelijk is dat het belang van onze burgers serieus wordt genomen, ook als de grote jongens uit ondernemersland op de stoep staan.

“Zou jij naar een coffeeshop gaan als die dichtbij school is?”, vroeg ik een (18-jarige) leerling onlangs. “Nee, veel teveel gedoe, zonde van je pauze”. Zo zie je maar, puberale luiheid is dankzij ons liberale softdrugsbeleid belangrijker dan een verboden genot. Desondanks vinden partijen als Trots op NL en het CDA dit een mooi puntje voor wat symboolpolitiek. In het regeerakkoord is afgesproken dat coffeeshops minstens 350 meter van scholen af moeten liggen. Net als de animal cops een belangrijke maatregel voor de veiligheid van ons land. Of zoiets.

Al meer dan 90% van de coffeeshops voldoet aan die norm, hoe willekeurig die ook is. In  Gouda is dat lastig (evenals vrijwel iedere andere grotere stad), want het is een compacte stad met aardig wat scholen verspreid door de stad. Meer dan 25 basisscholen en 8 middelbare scholen (en nog wat speciaal onderwijs) is die norm lastig te handhaven. Aangenomen dat er geen overlap is, heb je het over meer dan 30 maal een oppervlakte van 385.000 vierkante meter. Dan is ongeveer driekwart van Gouda verboden gebied voor coffeeshops. Al die verplaatsingen moeten natuurlijk betaald worden, en zo ben je als gemeente dus weer een hoop geld over de balk aan het gooien.

En waarvoor? Een coffeeshop in de buurt van een school maakt qua gebruikers niet uit. De minimumleeftijd is 18, dus hooguit een klein deel van de zesdeklas van het VWO kan legaal naar binnen. En als een school daar niet op handhaaft heeft de school een probleem, net als wanneer leerlingen alcohol zouden kopen in een supermarkt (dat mag al vanaf 16 – of de regering daar ook wat aan wil doen!) onder lestijd. Sluiting van coffeeshops in de buurt van scholen zorgt dan ook niet voor een afname van blowende leerlingen.

Drugsgebruik in de wereld, bron: University of NSW, Australia

Nederland heeft juist een drugsbeleid om trots op te zijn, en effectief. In Nederland worden minder drugs gebruikt dan in andere landen met een strenger beleid. Dat is goed nieuws voor de volksgezondheid. Nederlanders behoren tot de gezondste mensen ter wereld. Onze jeugd wordt dankzij de coffeeshops niet blootgesteld aan vage straatdealers met fout spul. Laten we daar nou trots op zijn, in plaats van onze voorsprong weg te geven.

Zijn er dan geen problemen? Natuurlijk wel. Er zijn regelmatig klachten van omwonenden over parkeeroverlast rondom coffeeshops. De Wilhelminastraat is daar een bekend voorbeeld van. Maar als daar een afhaalchinees zou zitten zou je dezelfde problemen kunnen krijgen. Dat is een kwestie van handhaven. Of, als blijkt dat de eigenaar best mee wil werken aan een verhuizing, gewoon regelen dat hij ergens anders kan zitten waar de buurt minder overlast ervaart. En maak de eigenaar maar mede-verantwoordelijk voor het terugdringen van de overlast, dan zorgt hij daar wel voor.

Maar we moeten ons niet gek laten maken met symboolpolitiek uit Den Haag die de veiligheid en gezondheid van onze inwoners verslechtert, of iets onmogelijks van ons vraagt. Een norm van 350 meter is in een dichtbevolkte stad als Gouda onhaalbaar en is koren op de molen van illegale drugsdealers. In Haarlem wordt er wel nagedacht: via een keurmerk worden coffeeshops veiliger gemaakt. Dat zou ook iets voor Gouda kunnen zijn. Maar laten we beginnen met simpelweg het huidige beleid goed te handhaven, dat scheelt al veel meer problemen dan die 350 meter kan veroorzaken.

In Gouda wordt vaal geklaagd over parkeerproblemen. Te duur, te weinig plek, eigenlijk alles met “te” behalve tevreden. In Vilnius weten ze wel hoe ze de parkeerproblemen moeten oplossen. Iets voor Gouda?

Het is het politieke hoogtepunt van het jaar: de Voorjaarsnota. In dat document geeft de gemeenteraad de kaders aan van de begroting: waar moet geld bij, waar kan geld af, en wat willen we daarmee bereiken. Deze Voorjaarsnota stond geheel in het teken van de bezuinigingen. Er moet 15 miljoen per jaar structureel bezuinigd worden. Daar wordt al sinds vorig jaar over gepraat, en we zijn inmiddels al heel wat sessies met burgers en instellingen verder die veel hebben opgeleverd. De speelruimte is dus beperkt.

Het leuke van dit jaar was dat Trots een tegenvoorstel had gemaakt. Leuk voor het debat dan, want daar waar de keuzes waren uitgewerkt waren het niet de mijne. Bezuinigen op jongerenwerk, buurtbemiddeling en ander welzijnswerk levert allerlei veiligheidsproblemen op die we nou juist willen voorkomen. Bij wat doorvragen bleken een aantal keuzes ook niet uitgewerkt, en bleef het wel erg stil als het ging over de maatschappelijke gevolgen of het realiteitsgehalte van de bezuinigingen van Trots. Het klinkt wel leuk om 100 ambtenaren te ontslaan, maar wat betekent dat? Langer wachten op je paspoort? Nog minder controle op onderhoud door Cyclus? Geen ondersteuning voor wijkteams en andere vrijwilligers?

Maar goed, daarbij ging het nog over de inhoud. Vrijwel iedere partij kwam met een beschouwing op de financien en het beleid van de gemeente. Zo hebben wij onze zorgen uitgesproken over de bezuiniging op het ambtenarenapparaat (wat betekent dat voor de kwaliteit van de dienstverlening, is het wel haalbaar?) en het risico dat belangrijke voorzieningen omvallen door de forse bezuinigingen. Tegelijk lof voor het meedenken van bibliotheek, museum en andere instellingen waardoor de bezuinigingen met goed draagvlak en duidelijke keuzes doorgevoerd kunnen worden.

De enige partij die uit de toon viel was GoPo. Een minutenlange tirade dat iedereen zo gemeen tegen ze was, vervolgens boos op de klok omdat de tijd op was (alsof je je verhaal niet uuittest qua spreektijd), geen inhoudelijke keuzes of voorstellen en persoonlijke aanvallen alom. De kledingkeuze van Laura Werger, een kittig rood jurkje, werd aan de besmettelijkheid van linkse partijen geweten, en de PvdA Gouda moest zich verantwoorden voor alle stakers van Nederland. Het was werkelijk beschamend. Nu vielen er ook harde woorden richting GoPo, en termen als “dictatoriaal” zijn wat overdreven, maar dat viel wel te verwachten gezien de houding van de partij. Door democratisch genomen besluiten in de Raad niet te erkennen, en dan een zielige brief naar de provincie te schrijven dat het allemaal gemeen is, zet de partij zichzelf politiek buitenspel en geven ze te kennen zich niet neer te kunnen leggen bij wat de meerderheid van de Goudse bevolking vindt.

Maar goed, met drie zetels kunnen ze tijd verspillen, maar de rest van de raad kan gelukkig nog steeds een inhoudelijk debat voeren en de stad besturen. Sterker nog, met het tegenvoorstel van Trots en veelvuldig gebruik van de interruptiemicrofoons in de eerste termijn was dit ondanks alles toch een van de leukste Algemene Beschouwingen die ik tot nu toe heb meegemaakt in de
Raad. Eindelijk de klefheid voorbij en gewoon het debat aangaan in de arena die daarvoor bedoeld is. Zodanig leuk dat ook dit keer weer een groepje leerlingen tot het bitter(ballend)e einde heeft meegenoten van het politieke spel. Ik kan nu al niet wachten tot het eind van het reces!

Op veiligheid bezuinigen we niet in Gouda. Het is een van de afspraken in het coalitie-akkoord, en gezien de manier waarop Gouda regelmatig in het nieuws komt (hoe onterecht het ook kan zijn af en toe) is dat niet verkeerd. Er is nog genoeg te doen in de stad, dus het geld is nodig. Het lijkt er alleen op dat er weliswaar niet financieel wordt bezuinigd, maar wel inhoudelijk. En daar heb ik wel een probleem mee.

We buitelen van de ene proefballon naar de andere. Ik geef toe, je moet kunnen experimenteren, je moet af en toe iets nieuws kunnen proberen. Maar wel op een gestructureerde manier. Na het “busincident” in 2008 kreeg Gouda extra middelen van het Rijk voor veiligheid. Dat was bedoeld voor een Veiligheidshuis, gezinsmanagers en straatcoaches.

Volgende shot: het bloembollenincident. Op luide toon wordt door sommige partijen om maatregelen gevraagd. Minister Opstelten bromt iets over een Stadsmarinier, en die komt er nu ook. Daarvoor moest wel wat worden geschoven met de rijksgelden, maar dat mocht. Nadat het besluit was genomen is er zelfs gekeken of en hoe zo’n Stadsmarinier (eigenlijk gewoon een wijkmanager met wat meer macht) in Gouda zin zou kunnen hebben.

Onze schriftelijke vragen over evaluaties gezinsmanagers en straatcoaches zijn ondertussen dik over de termijn nog niet beantwoord, maar nieuwe plannen zijn alweer in de maak. Dat was wel nodig, want de evaluatie “op straat” is in ieder geval dat de straatcoaches niet zo goed werken. Oké, het is allemaal uitvoering, maar het is wel gek dat de straatcoaches amper zijn besproken in de Raad, maar vorig jaar zo zijn aanbesteed dat men nu ontevreden is en met een nieuw plannetje komt.

Dat nieuwe plan is om werklozen in te zetten als straatcoach. Daarmee wordt voor de tweede keer het doel van straatcoaches veranderd. Eerst ging het om aanspreken van overlastgevende jongeren op een manier tussen jongerenwerk en politie in. Daarna werd het een beveiligingsbedrijf die ook wel jongeren aansprak. En nu worden het oudere werklozen die… Ja wat eigenlijk? Een paar trainingen krijgen en dan Oosterwei in worden gegooid? Het lijkt me dat je voor deze functie toch wel bepaalde (levens)ervaring en kennis nodig hebt, dat je professionals nodig hebt. Niet iemand die het als een soort stage doet om weer aan het werk te komen.

Het is een vorm van experimenteren met veiligheid die op mij niet goed overkomt. Eerder als handig schuiven met potjes en mensen, zonder te kijken naar het uiteindelijke doel: hoe verbeteren we de veiligheid. Met het verdwijnen van de helft van de vroegere bespreekmomenten over het Veiligheidsbeleid is de Raad minder in positie om te controleren en bij te sturen. Dat is zorgelijk, en in feite toch een bezuiniging op veiligheid. Niet qua geld, maar wel qua beleid.

Het gebeurt niet zo vaak dat je een debat mag voeren over een onderwerp dat al bijna langer loopt dan je zelf bestaat. Voor Westergouwe, met een geschiedenis van zo’n 30 jaar, geldt dat vanavond. Ook voor GroenLinks is het een onderwerp met een geschiedenis. Sterker nog, in 2002 was de kritische blik van GroenLinks genoeg om niet mee te mogen doen aan het college. De kritische blik is niet veranderd, ons standpunt ook niet. Gelukkig heeft de wereld zich wat meer naar ons geschikt. Een voorwaarde toen was het bouwen in de bestaande stad, en niet alleen het volbouwen van weilanden als de makkelijke optie te zien. Op dit moment zien we dat er volop is gebouwd in de bestaande stad, en bovendien dat Westergouwe weliswaar als noodzakelijke, maar niet per se als makkelijke optie wordt gezien.

Lees de rest op het GroenLinks Gouda-blog.

Inspiratiebron voor een GroenLinks raadslid is een Volksbuurtmuseum. Da’s het cultureel ambitieniveau in Gouda: een onderdeel dat teruggaat naar oudheidskamers, kleinschaligheid en werken met vrijwilligers. Vraag is of Michel Klijmij dom is van nature of uit politieke berekening

Geen van beide natuurlijk. Maar wel een prikkelend blog: MuseumgoudA met ambitie gevraagd – George Knight

Waar te beginnen, waar te eindigen bij een terugblik op 2010? Van klein naar groot nieuws dan maar.

Op de Interwebs
Met ruim 50.000 hits iets meer bezoekers dan vorig jaar op dit blog. Niet vreemd aangezien het een verkiezingsjaar was. Het was ook het jaar van Twitter, want de media-aandacht voor dat medium zorgde voor een explosie van gebruikers. En zo ging ik van ruim 400 naar bijna 900 volgers. Het twitteren tijdens raadsvergaderingen wordt nogal eens ter discussie gesteld, maar voor mij is het het perfecte medium om met betrokken burgers in contact te blijven. Dit jaar is dan ook voor mij het jaar dat de zogenaamde kloof tussen burgers en politiek definitief is verdwenen. Politici waren nog nooit zo toegankelijk en aanspreekbaar.

Op school
Het was het jaar waarin ik (in februari) 10 jaar aan het Coornhert Gymnasium was verbonden. Oké, dan tel ik wel de jaren als leerling mee, maar toch. Een nieuwe, fantastische aardrijkskundecollega, nieuwe uitdagingen met een brugklas voor begaafde leerlingen, de zegeningen en dieptepunten van de leerlinglaptops, het blijft ieder uur weer een uitdaging als leraar. Het levert ook weer veel op: leerlingen die opbloeien, tegen verwachtingen in een mooi examen maken, boven zichzelf uitstijgen. Het mogen begeleiden van de Debatclub, waar je na een paar jaar de resultaten van ziet: leerlingen die van onzeker stamelend naar zelfverzekerde debaters zijn gegroeid. Met als hoogtepunt een geweldige trip naar Istanbul die de leerlingen, maar ook mij, nog lang bij zal blijven.

In de raad
Bij de verkiezingen zijn de verhoudingen flink opgeschud. De toon werd gezet tijdens de campagne, met envelopgate (goed voor de drukste dag ooit op mijn blog). Nog steeds is Gouda een speelbal van politieke en commerciële motieven, maar de keerzijde is dat met Say Cheese Gouda de Gouwenaars nu duidelijk hebben laten zien dat het eigenlijk heel leuk is om hier te wonen.

Bij de verkiezingen kreeg ik het vertrouwen van 246 Gouwenaars, een aantal genoeg om ook van een lagere plek dan mijn 2e plaats direct gekozen te zijn. Veel meer dan ik had verwacht en een mooi teken van vertrouwen. Ik hoop die hoge verwachtingen waar te blijven maken. Dat zal wel gaan lukken, met het prima onderhandelingsresultaat waarmee Hilde en ik GroenLinks weer in de coalitie hebben gezet. En een hele spannende tijd, waarbij gruwelijk veel bezuinigd moet worden en we dus echt kunnen laten zien wat we waard zijn als GroenLinks.

Thuis
Maar ik eindig natuurlijk niet voor niets thuis. Los van alle gezellige feestjes, zoals die ter ere van mijn tweede 29e verjaardag, en vervelende zaken zoals het overlijden van oma Klijmij, waren er allerlei andere leuke activiteiten. Het resultaat daarvan wordt half april 2011 geboren: de Kleine Klijmij, het Klijmeisje, oftewel onze nu al leukste dochter ter wereld.

Ook volgend jaar zal dus wel een leuk, inspannend en energiek jaar worden. Ik wens alle lezers het allerbeste voor het komende jaar!

Zo kreeg Gouda van AkzoNobel te horen dat de gemeente nu 70.000 kilo zout per wéék krijgt, in plaats van per dag, zoals was afgesproken.

via Strijd om strooizout kan beginnen :: nrc.nl.

Nog enigszins duf van Istanbul, direct gevolgd door een gewone werkdag met Kaarsjesavond, kon ik in de Raad aanschuiven. De laatste Raad van het jaar, traditioneel goed voor een volle agenda. Ik was al wat verontrust geraakt door alle mailtjes met moties en amendementen die voorbij kwamen. Het kon wel eens een latertje worden.

Ik hoefde zelf op slechts 1 onderwerp te reageren, de Winkeltijdenverordening. Dat was op zich makkelijk, omdat het meeste al in de verkennende bijeenkomst 2 weken geleden langs was gekomen. Wel leuk is om even de liberaal uit te hangen als het gaat om het voorgestelde spreidingsbeleid voor avondwinkels. Ik mocht de VVD nog even uitleggen dat ondernemers best zelf kunnen bepalen of ze beter in de binnenstad danwel in een buitenwijk konden gaan zitten. Als gemeente moeten we alleen toetsen op overlast, en niet op lokatie. Het amendement om dat te bewerkstelligen van de PvdA werd met onze steun aangenomen. Wat moeilijker lag het voorstel van Trots om het aantal koopzondagen te verruimen naar maximaal 52. Vanuit het coalitieakkoord konden we dat niet steunen. Daarnaast vrezen vooral veel kleinere winkeliers de koopzondag. Of die zorg terecht is of niet maakt niet zo uit, er was geen enkele winkelier aanwezig om te pleiten voor meer koopzondagen dus was er ook geen reden om hierover met het mes op tafel te debatteren. En wie weet kan de koopzondag en/of supermarkten open op zondag bij de volgende verkiezingen wel goed geregeld worden, rekeninghoudend met zowel de sector als de klanten en omwonenden. Die discussie verdient sowieso meer tijd dan die er nu is geweest.

Voor het overige viel er weinig te beleven. Wel zag ik met stijgende ergernis dat met de discussie over bezuinigingen vers in het geheugen – minder ambtenaren, minder taken – diverse raadsleden alweer leuke plannetjes aan het bedenken waren. Plannetjes die door ambtenaren moeten worden uitgezocht. Ineens is het een Kerntaak van de gemeente om het initiatief te nemen voor kortingsbonnen voor een kop koffie op parkeerbonnetjes uit automaten, bijvoorbeeld. Dat combineert ook leuk met het voorstel van Gouda Positief om een gat van €750.000 euro in de begroting te slaan door de OZB minder te verhogen. Een voorstel dat vooral gunstig is voor huizenbezitters, maar de gewone huurder die het geld beter kan gebruiken schiet er niets mee op. Toen GoPo ook nog eens aangaf het verschil tussen een motie (uitspraak Raad) en amendement (wijzigen voorstel) niet te weten na een half jaar in de Raad hield het heel eventjes op bij mij.

Politici blijven dus politici. Wel roepen over bezuinigingen, maar ondertussen geen echte beslissingen durven te nemen. Gelukkig zit GroenLinks in een coalitie die dat wel durft te doen. En gelukkig zijn er nog oppositiepartijen als de ChristenUnie, die met de meeste (aangenomen) moties en amendementen hebben laten zien dat je ook in de oppositie effectief kan zijn.

Het raadswerk heeft z’n pieken en dalen, niet alleen in stemming maar ook in drukte. Na de relatieve rust van het herfstreces knalt de behandeling van de begroting er altijd vol in begin november. En als daar ook nog een bijna 3 uur durend spoeddebat over Oosterwei bij komt weet je het zeker: lange dagen, korte nachten.

Het spoeddebat Oosterwei verliep relatief rustig. Trots op Nederland gooide nog een keer allerlei wilde beschuldigingen de lucht in, die vrijwel haaks stonden op hun bijdrage in het debat over veiligheid in juni. In mijn eigen bijdrage haalde ik dat aan, en ook de PvdA had dat verslag er nog eens bijgepakt. Mijn opmerkingen over Oosterwei als “rechtse hobby” en mijn afschuw over de uitspraak van Bas Driesen van Trots dat “de straatterreur zich verspreidt als een kankergezwel” haalden zelfs de Volkskrant. Uiteindelijk zijn jongetjes die bloembollen en chocomel gooien gelukkig voor geen enkele partij reden om alles anders te gaan doen, als over de hele linie het beleid en de inzet wel werken. Zelfs GBG maakte de inschatting dat doen alsof dat wel nodig is meer schade oplevert dan positief resultaat. Naar mijn idee hebben we nu een redelijke balans tussen dweilen en de kraan dichtdoen, en zal die vloer op de lange termijn wel droog worden.

Op donderdag kwam daar uit de hoge hoed nog het fenomeen “stadsmarinier” overheen. Een soort superambtenaar die coördineert en aanstuurt, en daarbij wat meer doorzettingsmacht heeft. Een snelle scan van de evaluatie van Rotterdamse stadsmariniers leverde geen grote bezwaren op, en op zaterdag bevestigde Arno Bonte (fractievoorzitter GL Rotterdam) dat de naam “stadsmarinier” weliswaar stoer klinkt, maar deze persoon zich in de praktijk vooral op het sociale en preventieve vlak bezighoudt. Iets vergelijkbaars met de wijkmanagers die we al hadden dus, en misschien een goede impuls, want van de wijkmanagers horen we al een tijdje weinig.

De begrotingsbehandeling kwam wat in de verdringing, met het aanvangstijdstip van 10 uur ‘s avonds na het Oosterweidebat is het soms moeilijk de volle aandacht erbij te houden. De lange betogen werden verlevendigt door interruptiedebatten erna, dus dat wordt wel een blijvertje. Veel spectaculairs komt er niet uit: er moet flink bezuinigd worden, dus ruimte voor spannende nieuwe ideeën is er niet. De echte klap moet volgend jaar nog komen, want dan moet er nog eens 10 miljoen per jaar af. Op aandringen van de provincie is dat nu wat vastomlijnder in de begroting vastgelegd, zodat duidelijk is dat de raad zich ook echt vastlegt op die bezuinigingen en de financiële toekomst van Gouda dus een steviger papieren fundament krijgt.

De interactie oppositie-coalitie liep nog wat moeizaam. Alleen de ChristenUnie en Trots op Nederland hadden voorstellen op papier gezet om het beleid nog wat bij te sturen. De zorg en het schoolzwemmen voor speciaal onderwijs zijn behoorlijke pijnpunten. De CU nam met een aantal toezeggingen genoegen en hoefde daardoor haar moties niet in te dienen. Trots deed dat wel, ondanks de beantwoording van het college, en kreeg daarbij nauwelijks steun. Gouda Positief kwam niet verder dan een motie voor een task force OEBS om instellingen uit te leggen hoe ze geld kunnen verdienen (vanuit het idee dat alle subsidies maar afgeschaft moeten worden) en een oproep tot een kerntakendiscussie. Dat laatste hadden we als raad al een keer gezegd, en wij vinden het niet erg om dat nog een keer te zeggen, dus dat konden we wel steunen. GBG kwam met 1 voorstel, namelijk om voortaan de begrotingsbehandeling op zaterdag te doen. Los van de vraag of dat nou zoveel extra belangstelling oplevert is dat iets dat normaal gesproken door fractievoorzitters en presidium wordt besproken, niet iets waar de hele raad zich over uit hoeft te spreken.

Wat vooral opviel was het gebrek aan voorbereiding vanuit een deel van de oppositie erg slecht was. Je zou toch denken dat, met de verkiezingsbeloftes nog vers in het achterhoofd, men al lang bezig was om na de voorjaarsnota zelf voorstellen te bedenken. Met een goed voorstel zou je dan een of meer coalitiepartijen kunnen benaderen om mee te stemmen, en je hebt je puntje binnen. Daar ontbrak het volledig aan. Alleen de CU had ons van te voren benaderd over hun moties. Verder niemand. Als die partijen dan ook in het debat niet willen onderhandelen om tot iets te komen dat coalitiepartijen zouden kunnen steunen, dan houdt het snel op. Door GoPo werd dat weggezet als “regentenpolitiek”, maar ja, onderdeel van die nare oude politiek is nou eenmaal dat je inhoudelijke standpunten hebt waar je op gekozen bent. Daar ga je niet zomaar tegenin. Voor GoPo geldt dat natuurlijk niet, want die hebben noch een verkiezingsprogramma, noch inhoudelijke voorstellen in de raad. Dat juist zij “huilie huilie” deden over de coalitiepartijen die niet naar ze luisterden is verbazingwekkend en zorgwekkend.

Het zet de verhoudingen wel weer op scherp. Ik ben benieuwd of met name de nieuwe partijen hier lering uit trekken voor de volgende begrotingsbehandelingen en dan wel een serieuze poging gaan doen om iets voor elkaar te krijgen. Het gaat dan om grote bezuinigingen, dus grote gevolgen. We hebben een jaar de tijd om daarover met elkaar en de stad van gedachten te wisselen. Hopelijk blijft het dan niet bij OEPS.

Het spoeddebat Oosterwei is achter de rug. De uitkomst is voorspelbaar: het veiligheidsbeleid bevalt prima, de burgemeester doet het goed, we moeten perspectief bieden aan jongeren en overlastgevers hard aanpakken.

Wat mij (en gelukkig was ik daar niet de enige in) vooral ergerde was het constante gebruik van de overtreffende trap. Een paar partijen hadden het over “straatterreur”. Ik heb me volmondig aangesloten bij de burgemeester, die zich daar ook aan ergerde. Het gaat om ernstige overlast, maar niet om terreur. En met alle harde woorden moeten we ook niet vergeten dat het gaat om kinderen van 8 a 12 jaar oud. Hoe ernstig hun gedrag ook is – dat valt niet goed te praten – het zijn kleine kinderen die nog een hele toekomst voor zich hebben. Aan ons de taak te voorkomen dat ze echt tot terreur afglijden.

Hieronder mijn bijdrage:

Voorzitter,

Ik wil beginnen met te zeggen dat ook GroenLinks uiteraard is geschrokken van het gedrag van het groepje jongeren bij de schoonmaakactie in Oosterwei. De jonge leeftijd en de uitstraling dat deze jongens zich niet laten corrigeren zijn zorgelijk. Terecht dat dit direct de maandag erna in het veiligheidsoverleg is besproken en actie werd ondernomen. Het aanspreken van de ouders en de schade laten vergoeden zijn prima maatregelen. We zijn het wel eens met staatssecretaris Teeven dat schadevergoeding niet ten koste mag gaan van het gezinsleven: het moet bijdragen aan een oplossing.

Het is wrang om te moeten zien dat dit voorval direct weer wordt uitgebuit door politiek en media om Gouda af te schilderen als een oorlogszone. Natuurlijk zijn we nog lang niet waar we zijn willen met Oosterwei, maar hier hebben burgemeester en politie de zaak snel opgepakt.

Helaas is Oosterwei tegenwoordig een rechtse hobby, en wordt over de rug van de goedwillende wijkbewoners en de hele stad niet bezuinigd op grote woorden. “De straatterreur verspreidt zich als een kankergezwel” sprak de fractievoorzitter van Trots in Elsevier. Wat mij betreft geen uitspraak om Trots op te zijn. Zeker gezien de lovende woorden die Trots bij de behandeling van het actieplan veiligheid eerder dit jaar sprak. Het actieplan bood “behoorlijk veel mogelijkheden”, met een “prima” trial-and-error aanpak, waarbij het “duidelijk is dat er urgentie is bij de portefeuillehouder”. Blijkbaar hangt het af van de woordvoerder hoe men tegen de portefeuillehouder en het beleid aankijkt – de reactie in de pers roept het beeld op van incidentenpolitiek waar Gouda niet mee gediend is.

GroenLinks is altijd duidelijk geweest: verkeerd gedrag moet worden bestraft, goed gedrag worden beloond. In het coalitieakkoord is veiligheid niet voor niets prioriteit. Ook onorthodoxe maatregelen kunnen worden gebruikt om de veiligheid van onze inwoners te verbeteren. Wij verwachten wel dat die maatregelen effectief zijn. Zeker waar het gaat om, zoals het in het AD stond, het uit huis zetten van “aso-gezinnen”. GroenLinks wil eerst weten wat de criteria zijn om zo’n zware maatregel van stal te halen. Wat de wettelijke grondslag is hiervoor en welke verplichtingen heeft de gemeente qua herhuisvesting? En, als het gaat om een soort uitwisselingsproject, gaat zo’n gezin zich echt beter gedragen als ze naar pak ‘m beet de Veluwe worden gestuurd? Krijgen we ondertussen niet dezelfde problemen terug uit een andere gemeente? Willen we dit als stok achter de deur gebruiken of is het bedoeld als straf achteraf? Welke ervaringen zijn hiermee in andere gemeenten qua effecten?

Regeren is ook vooruitzien. Als we met de politie achter 9-jarigen aan moeten gaan zijn we eigenlijk al te laat. De grote vraag is hoe we voorkomen dat deze kinderen zo afglijden. Het antwoord hebben we gelukkig ook: investeren in de mensen in deze buurt. Zorgen voor werk, ondersteunen bij opvoeden (desnoods met dwang), en niet vergeten dat ondanks alles ook in Oosterwei veel Marokkaanse jongens en meiden hard werken, HBO-opleidingen volgen, mee willen doen in de maatschappij. Zij mogen niet de dupe worden van raddraaiers en probleemgezinnen. Voor hen geldt het speerpunt uit het veiligheidsbeleid dat we discriminatie tegengaan. Wij moeten kansen blijven bieden, zodat we ook met recht kunnen optreden tegen degenen die die kansen weigeren. Want nogmaals, als de harde aanpak wordt ingezet is het leed al geschied. Overigens zag ik net op twitter dat de PVV-fractie qua percentage inmiddels crimineler is dan Marokkanen, dit is dus een breed probleem in de maatschappij.

Voorzitter, concluderend kan ik zeggen dat GroenLinks zoals altijd nieuwe veiligheidsmaatregelen kritisch beoordeelt naar effectiviteit. Maar we moeten niet van nieuwe maatregel naar nieuwe maatregel hollen zonder te kijken wat het huidige actieplan bereikt. Voor ons is er dus geen aanleiding om het huidige veiligheidsbeleid te herzien. Gun het beleid de tijd om resultaten op te leveren – zelfs dit rechtse kabinet heeft bij monde van staatssecretaris Teeven al opgemerkt dat het beter gaat met Oosterwei en met Gouda.

Het plan voor een wethouder veiligheid is vorig jaar al uitgebreid bedebatteerd, voor GroenLinks is er geen aanleiding om die discussie over te doen. De burgemeester voert de kaders uit die de Raad in ruime meerderheid heeft vastgesteld, met een actieplan waarop nauwelijks kritiek kwam. Het enige verwijt dat wij hem zouden kunnen maken, is dat hij geen Superman is die eventjes alle problemen in een paar maanden oplost. Maar zo’n superman of superwoman zou een wethouder veiligheid ook niet zijn. Daarvoor is deze problematiek te lastig.

Gouda maakt zich meer zorgen om gestolen portefeuilles dan wethoudersportefeuilles, en dan is voor GroenLinks wel duidelijk waar we onze energie in moeten steken. Niet in de papieren werkelijkheid van Trots.

Meer dan 300 Goudologen heeft Gouda inmiddels: gediplomeerde kenners van de geschiedenis van onze stad. In 10 lessen van twee uur leer je van alles over de stad en kom je soms op onverwachte plekken. Sinds 2007 mag ik me ook Goudoloog noemen, na het doen van de speciale RAMBO-cursus voor raadsleden en ambtenaren. Zelfs als geboren Gouwenaar viel er genoeg op te steken. Inmiddels zijn ook mijn vader en een oom Goudoloog. Een groot succes, en complimenten voor het Historisch Platform daarvoor.

Maar als je dan van alles weet over je stad gaat het toch kriebelen. Natuurlijk, je kan zo mensen rondleiden door de binnenstad en trotse verhalen vertellen, maar ergens mist er iets. Want als je het Catharina Gasthuis MuseumgoudA binnenloopt ontbreekt die geschiedenis. Natuurlijk hangen er mooie werken, en die moeten we niet allemaal verpatsen. Maar ruimte voor de geschiedenis van de stad lijkt me op z’n plaats. Bijvoorbeeld met behulp van de Goudse Canon.

We zitten volop in een bezuinigingsdiscussie. Ook het museum zal dat gaan merken. Er gaat nu vrij veel subsidie heen, voor relatief weinig bezoekers. De afgelopen jaren heeft het museum geprobeerd met de vaart der volkeren mee te gaan, en mist daardoor de Goudse maat. Nu is er een nieuwe directeur, en die wil volgens mij wel de uitdaging aangaan om te kijken wat de functie van het museum zou moeten zijn in de huidige tijd.

Wat mij inspireerde de afgelopen herfstvakantie was het Volksbuurtmuseum Wijk C in Utrecht. Een klein museumpje gerund door vrijwilligers waarin het ontstaan, het leven en de bewoners van de beruchte Wijk C centraal staat. Zoiets, maar dan voor Gouda, zou een uitstekend onderdeel zijn voor het MuseumgoudA. Met zowel aandacht voor het dagelijks leven, als de bijzondere Gouwenaars als Erasmus en Coornhert. Dat afgewisseld met de uitstekende kunstwerken die het museum bezit lijkt mij een mooi voorschot op de toekomstdiscussie.

Het vervelende van een besloten raadsvergadering is dat je er zo weinig over mag zeggen. Ik beperk me dus tot 2 dingen: het officiële bericht, en de constatering dat Gouda Positief op van alles uit is, behalve op een positieve manier politiek te bedrijven namens hun kiezers. Het is slechts een opeenstapeling van ongemanierde opmerkingen, een respectloze houding naar mede-raadsleden, college en ambtenaren, een extreem lage tolerantiedrempel en egotripperij. Op een andere manier valt hun voorstel, afgewezen door vrijwel alle andere raadsleden, niet te interpreteren. Maar ja, als ze zich GoudaModderGooien hadden genoemd hadden ze waarschijnlijk niet zoveel stemmen gekregen…

Meerderheid Goudse raad wil geen onderzoek naar woning burgemeester

Een grote meerderheid van de raad reageerde hedenavond in een besloten raadsvergadering afwijzend op een voorstel van de fractie van Gouda Positief om een extern onderzoek in te stellen naar de schijn van belangenverstrengeling inzake de woning van burgemeester Wim Cornelis in Ghana. Gouda Positief stelde zo’n onderzoek voor. Een overgrote meerderheid van de Goudse raad (PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks, CU, G50+, SP, SGP en GBG) stelde dat er geen enkel belastend feit naar voren is gebracht dat zo’n onderzoek rechtvaardigt. (21-09-2010)

De meeste partijen gaven aan dat het Gouda Positief had gepast om eerst met de burgemeester te spreken alvorens deze zaak aanhangig te maken. Bovendien was de meerderheid van de raad van mening dat er geen feiten beschikbaar zijn die aanleiding geven voor een onderzoek.
De fractie van Gouda Positief was voor een onafhankelijk onderzoek, Trots op Nederland pleitte voor een vooronderzoek.

De burgemeester is voornemens na afloop van zijn burgemeestersloopbaan zich een groot deel van het jaar in Ghana te gaan vestigen. In verband met zijn aanstaande pensioen in 2013 heeft de burgemeester een woning gebouwd in Elmina, Ghana om zich daar bezig te houden met ontwikkelingsprojecten. Hij heeft daar nooit een geheim van gemaakt. De burgemeester informeerde zowel de fractievoorzitters als de Commissaris van de Koningin. Ook in de pers heeft de burgemeester hierover openheid van zaken gegeven. De meerderheid van de raad is de burgemeester erkentelijk voor zijn openheid in deze privé-zaak.

Gezien de beslotenheid van de raadsvergadering is het wat moeilijker om voorbeelden te geven, maar het wegzetten van een grote democratische meerderheid als “de Goudse kaasstolp” geeft wel aan hoe ze denken over andere partijen: er wordt niet geluisterd naar inhoudelijke opmerkingen maar direct onkunde of een complot vermoed. Hetzelfde als bij de jaarstukken: omdat zij die niet begrepen zaten alle andere raadsleden, wethouders en ambtenaren fout. Gelukkig snapten ze het na een extra avondje uitleggen wel.

Nog altijd wachten we nog op positieve voorstellen. Even leek er licht aan de horizon, maar deze keutel werd al snel weer ingetrokken door GoPo. De 7 voorstellen voor de Voorjaarsnota, allemaal nauwelijks onderbouwd en sommigen (afslankactie) moeilijk serieus te nemen werden niet in stemming gebracht. Een ander voorstel van GoPo betrof een twitterverbod, aangezien transparantie immers alleen maar duidelijk maakt hoe weinig de partij voor elkaar kreeg. Dat hadden ze trouwens überhaupt niet openbaar mogen maken aangezien dit een besloten vergadering was, maar dat terzijde. Veel meer hebben we niet gezien, en dat valt ook niet te verwachten van een partij die niet aan college-onderhandelingen wilde deelnemen omdat ze liever 8 of 10 parttime dan 4 of 5 fulltime wethouders wilden.

Ondertussen speelt er nog een ander probleem. Johan Weeber heeft aangegeven mogelijk adviseur van Multi Vastgoed te worden in het Zuidelijk Stationsgebied. Daarmee brengt hij zich in een positie die niet verenigbaar is met het raadslidmaatschap – verschillende (financiële) belangen van de gemeente en Multi. Door aan het adviseurschap vast te houden ontstaat de rare situatie dat vertrouwelijke raadsinformatie niet meer met alle raadsleden gedeeld kan worden, en de schijn altijd tegen de fractie van Gouda Positief is. Met nadruk schijn, want je gaat uit van vertrouwen. Net als bij de burgemeester. Het blijft toch knap dat GoPo daar een splinter ziet, ondanks die enorme balk die zo in de weg zou moeten zitten in hun eigen oog.

Zo werd een tamelijk simpele agenda ineens een avond vol spannende en soms nuttige debatten. De presentatie over het zorgtoewijzingssysteem laat ik maar even zitten – niet echt mijn onderwerp en vooral informerend over hoe zorgvragen aan zorgaanbieders worden gekoppeld. De spanning tussen prijs en kwaliteit was voelbaar. Ik haal alleen het Zuidelijk Stationsgebied en het Wabo-projectbesluit eruit. Dat laatste is een beetje technisch maar levert woensdag mogelijk wel een hele spannende stemming op.

Voorkeur voor WVG
Het is gebruikelijk dat bij grote bouwplannen op een zeker moment de WVG langskomt – de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Die wet is bedoeld om speculatie tegen te gaan. In een gebied waarvoor plannen ontwikkeld worden kan de gemeente een voorkeursrecht vestigen: wie zijn grond wil verkopen moet dat eerst aan de gemeente aanbieden. Dat gebeurt ook voor de Zuidelijke Spoorzone. Het plan is nog niet definitief, maar ter voorkoming van ongewenste ontwikkelingen werd voorgesteld het voorkeursrecht in te stellen. Wie niet van plan is om zijn grond in de verkoop te gooien heeft hier trouwens geen last van.

Twee bewoners kwamen hierop inspreken. Het verwarrende was alleen dat ze op zich voorstander waren van ontwikkeling in het stationsgebied – alleen niet per sé waar het hun pand of grond betrof, of in de huidige planvorm. Alleen, die plannen worden nu in focusgroepen besproken door omwonenden en de ontwikkelaar. Daar viel nog geen uitspraak over te doen (of over alternatieve plannen), en dat was voor de insprekers wel een tegenvaller.  Helaas voor hen moeten we eerst de definitieve plannen afwachten en daarover debatteren, en is het in de tussentijd gewoon nodig om het voorkeursrecht te vestigen. Als we dat niet doen is het risico te groot dat de plannen door ongewenste ontwikkelingen onmogelijk of duurder worden, en dat is niet in het belang van de stad.

Wabo-projectbesluit
De nieuwe Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht gaat over heel veel ruimtelijke zaken. De wet moet allerlei vergunningen combineren en het makkelijker maken voor de burger. Dat is een goede zaak, en vandaar dat de meeste raadsleden (waaronder wij) pas laat zagen dat het voorstel op de agenda helemaal geen simpel technisch besluitje was. Normaal gesproken beslist de Raad over bestemmingsplannen en het eventueel afwijken daarvan. In dit voorstel werd gevraagd die bevoegdheid naar het college over te hevelen. Dat is al eerder gebeurd, in 2008, en daarvoor toen het nog een “artikel 19 procedure” was. Sindsdien is het verzet tegen dit delegeren gestegen.

In een recent blogje stelde ik deze delegatie al ter discussie. De aanleiding was het derde projectbesluit dat ophef veroorzaakte: eerst de Oostpolder, daarna het zwembad en nu de ambulancepost. Als driekwart van de projectbesluiten discussie oplevert, dan moet je dat in de democratie van de gemeenteraad oplossen. Die mening was gelukkig meerdere partijen aangedaan: PvdA, SP, CU, G50+, GBG en SGP vonden dit ook, en daarmee zijn er al 18 zetels tegen het besluit om te delegeren. De argumenten waren helder: het gaat om goede besluitvorming, de Raad is het bevoegd orgaan voor ruimtelijke ordening, qua tijdsbestek maakt het niet zo uit, en via de Raad ligt de besluitvorming dichter bij de bevolking.

Dat D66 niet in het rijtje voorstanders staat verbaasde ons wel: in 2008 stemden ze nog tegen het besluit over de nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening juist vanwege het delegeren van projectbesluiten naar het college. Ook Gouda Positief heeft liever een snelle procedure, dan een waarbij burgers langs democratische weg worden betrokken bij ingrijpende ruimtelijke beslissingen. Dat laatste vond GoPo eerder dit jaar juist zo belangrijk dat tegen enkele voorbereidingsbesluiten werd gestemd. Of, misschien kan ik beter hun eigen woorden gebruiken:

Maar wij zijn van mening dat we ons altijd moeten realiseren dat we beslissen over trajecten waarin verschillende belangen spelen en er verschillende belanghebbenden zijn. Daar willen wij zorgvuldig mee omgaan, in het belang van bewoners en ondernemers.

Van meer bestuurlijk ingestelde partijen als CDA en VVD had ik nog wel verwacht dat die dit niet in de Raad hoeven, van GoPo en D66 valt het me toch tegen.

Zoals gezegd, de stemverhouding staat nu op 18-17. Dat wordt nog leuk, want ik heb  komende woensdag een belangrijke ouderavond…

Monumentendag kon het haast niet beter treffen. Het prachtige weer zorgde voor veel drukte in de stad, en er was weer een indrukwekkende lijst met monumenten om te bezichtigen. Eén van de bijzondere gebouwen was de Watertoren, maar omdat ik die al eens had beklommen liet ik die maar schieten. Voor een mooi uitzicht koos ik voor de Gouwekerk, waar je op 40 meter hoogte een vrijwel ononderbroken uitzicht over de stad hebt. Een beklimming die niet voor mietjes is trouwens, want het platform in de spits is alleen via laddertjes te bereiken, dwars door de prachtige houtconstructie in de kap.

Maar de dag begon, ondanks het mooie weer, onder de grond. Ooit was ik als klein jongetje al eens in de kasteelgewelven geweest onder de Punt, en dat wilde ik wel weer eens zien. Toevallig had ik ook aangekondigd gezien dat de gewelven te bezichtigen waren. Met nadruk op “toevallig”, want je moest het maar net hebben gelezen (gelukkig ben ik een trouw lezer van de Goudse Post). In de folder, die de meeste mensen gebruiken, stond dit monument niet vermeld op het kaartje. Ik begon al haast aan mezelf te twijfelen.

Het is eigenlijk vreemd dat juist één van de oudste monumenten van Gouda zo weggestopt is. En dan ook nog een monument dat zo tot de verbeelding spreekt, met verhalen over vluchtgangen onder de IJssel door en een wichelroedeloopster die ooit is ingezet om die tunnels terug te vinden. Het stond dan ook, ondanks de geringe publiciteit, flink vol bij de ingang van de gewelven. En zonder uitzondering waren alle bezoekers die ik zag onder de indruk.

Grafiti uit 1846 in de kasteelgewelven

Het verhaal eromheen is sowieso al mooi: het kasteel, gebouwd op de strategische plek waar Gouwe en IJssel bij elkaar komen, afgebroken zodat de Spanjaarden het niet zouden aanvallen (als er niets te verdedigen valt is er immers ook niets om aan te vallen – perfecte Goudse logica!) in 1577. Legendes over vluchttunnels, een wichelroedeloopster die ze zou hebben gevonden maar graafwerkzaamheden en electro-magnetisch onderzoek konden het niet bevestigen. Een bewoner van het bovengelegen pand die vanuit zijn badkamer gaat graven, de gewelven vindt en vervolgens zijn buurman die vanaf de andere kant ging graven onder de grond tegenkomt.

De afgelopen jaren zijn onderwerpen als stadsmarketing en de cultuurhistorie regelmatig besproken. Enkele sluizen zijn in ere hersteld, de Jeruzalemkapel wordt opgeknapt. Er was ook discussie: wat moet de functie worden van de Jeruzalemkapel, de Havensluis moet open, enz. In dat rijtje mag van mij ook wel het kasteelgewelf komen.

Het gewelf is onlosmakelijk verbonden met het ontstaan en de hoogtijdagen van Gouda, en spreekt tot de verbeelding van jong en oud. Het zou een goede trekker kunnen zijn om de zuidelijke binnenstad een impuls te geven. De gewelven zijn nu nog een beetje een Gouds geheim. Tijd om dit geheim te verklappen.

Het is altijd weer leuk, zo’n eerste raadsbijeenkomst na het reces. De agenda zomerde nog wat na met 5 hamerstukken. Dat gaf iedereen de gelegenheid om zich enorm in te lezen, en werd op de avond zelf een wedstrijdje gedetailleerde vragen stellen gehouden zodat iedereen kon laten zien hoe goed ie was voorbereid. Waardoor de vragen over het bestemmingsplan gingen over afspraken over soorten woningen die we al jaren geleden hebben vastgesteld, en bij het Filmhuis als trouwlocatie een semantische discussie over punten en komma’s en hoe die mogelijke toekomstige besluitvorming al dan niet eventueel zouden vastleggen ontstond. Dus. Geheel volgens de wet van klets werd het beschikbare halfuur volgepraat en kon de hoofdact beginnen.

Op verzoek van Trots en GoPo stond het onderwerp Gemeentelijke Financiën op de agenda. Trots had nog een aantal vragen over subsidieverstrekking en controle daarop, en Gouda Positief wilde weten hoe de jaarstukken nou eigenlijk in elkaar zitten en hoe de accountant ernaar kijkt. Het subsidieproces werd helder uitgelegd met een aantal goede, scherpe vragen over de controle. De financiële stukken lagen wat lastiger.

Als nieuweling in de raad zijn de financiële stukken inderdaad vrij pittig. Er gaat afgerond zo’n 200 miljoen euro om in de gemeente, investeringen worden gedekt met geleend geld, wisselende omstandigheden zorgen dat er flinke veranderingen in de begroting kunnen optreden in de loop van het jaar, de wettelijke regels voor gemeentelijke stukken, enz. Er is maar één manier om hiermee om te gaan: erin springen, veel opzoeken, vragen stellen, kortom, je werk doen als raadslid.

Voor sommigen is dat blijkbaar teveel moeite. Die willen dat de jaarstukken in een simpel staafdiagrammetje te vatten zijn, en tegelijk elke post uitgebreid wordt gecategoriseerd al naar gelang wettelijke verplichtingen. De simpele versie moet dan zoiets zijn:

Jaarstukken, de simpele versie

De ingewikkelde versie zou een enorme encyclopedie worden. Immers, binnen een programma op de begroting zitten zowel wettelijk verplichte zaken als eigen beleid. En bij de wettelijke verplichtingen geldt dat er marges zijn waarbinnen je als gemeente moet opereren. Ondoenlijk om dat allemaal overzichtelijk in de jaarstukken te presenteren, en ook niet nodig.

Waarom niet nodig? Omdat je als fractie (meestal) een eigen programma en eigen visie hebt. Vanuit die visie bepaal je welk beleid de overheid moet voeren, en wat dat mag kosten. Als die visie ontbreekt, dan is het lastig om een begroting te lezen, en kan je alleen maar terugvallen op het kijken naar getalletjes. Als je een visie hebt, dan ga je op zoek naar waar iets moet gebeuren, en dan kom je vanzelf de wettelijke taken en beperkingen tegen. Kwestie van je werk doen. Niet als een luie leerling achterover leunen en zonder het boek te lezen roepen “ik snap het niet”. Daarmee doe je jezelf als partij, en de Raad als geheel geen goed.

Dat de gemeente geen bedrijf is, dat is nu gelukkig wel duidelijk. In één ding lijkt de gemeente wel op een bedrijf: je moet ervoor werken, en niet alles wordt vanzelf duidelijk. Je zal dus een open houding moeten hebben en af en toe moeten luisteren naar advies van ervaren politici. Misschien dat die boodschap nu eindelijk is geland.