Ik zou het woord “win-winsituatie” kunnen gebruiken, maar dat is te foute managementspeak. Laten we zeggen: iedereen profiteert ervan. Vorige week hield Cyclus een conferentie voor gemeentebesturen over onder ander Diftar – een afko van gedifferentiëerde tarieven. Oftewel: de vervuiler betaalt.

De afvalstoffenheffing in Gouda is nu aan de hoge kant. Of je zuinig bent en amper afval veroorzaakt, of elke week een bomvolle container neerzet, maakt niet uit voor wat je betaalt. Dat is niet alleen slecht voor de portemonnee, maar ook voor het milieu. Allerlei afval, zoals papier en plastic, wordt nu onnodig verbrand terwijl het ook hergebruikt zou kunnen worden.

De meest logische oplossing is dat wat we bij water, elektriciteit en ongeveer elk andere product dat je koopt normaal vinden: betalen naar gebruik. Als ze bij de kassa je bananen kunnen wegen in plaats van een standaardtarief rekenen, dan kan dat met afval ook. Dat is ook veel eerlijker: wie de gemeente het meest op kosten jaagt draagt ook het meeste bij. En wie weinig afval produceert wordt beloond met een lagere rekening.

Helaas is die logica nog niet overal doorgedrongen. In het coalitieakkoord hebben we al afgesproken dat we de belastingen gaan vergroenen. Bij de conferentie was er, naar aanleiding van het positieve voorbeeld van Waalwijk, veel animo om diftar in te gaan voeren. Want als vervolgens iedereen daardoor aan de slag gaat met recyclen en minder weggooien gaan de gemiddelde woonlasten fors omlaag.

Binnenkort discussieren we er met de raad over. Er zijn verschillende vormen waarin je diftar kan gieten. Betalen per kilo (het eerlijkst, maar praktisch ook het lastigst), betalen per keer dat je je container aanbiedt (voorkomt dumpen bij de buren), alleen nog betalen voor restafval en alle herbruikbare afval gratis, etc. Daarnaast moet voorkomen worden dat mensen gaan dumpen, en moet de privacy wel gewaarborgd blijven als afvalcontainers aan adressen gelinkt worden.

Voer voor discussie dus, maar het is nu wel duidelijk tijd om de oude afvalstoffentarieven bij het grof vuil te zetten!

Er was bloed geroken, maar niet gevloeid. Dat hoort niet. Als de media een bestuurder afslachten, dan hoort die bestuurder te vertrekken, ongeacht de feiten. Gelukkig trok de gemeenteraad zich daar niets van aan gisteravond. In een ongekend waardig debat werd duidelijk dat de ruime meerderheid vertrouwen hield in de burgemeester, en niemand voelde de behoefte om een motie van wantrouwen in te dienen. In dit geval was geen besluit ook een besluit.

Wie de media had gevolgd is daar misschien verbaasd over. Wie het rapport had gelezen waarschijnlijk een stuk minder. Feitelijk was er juist gehandeld: Cornelis had geen financiëel voordeel. Een groepje enthousiaste leerlingen verbaasde zich vooral dat er zo’n drukte over was ontstaan. Maar er stond natuurlijk wel een andere belangrijke zin in het rapport: de burgemeester had de schijn van belangenverstrengeling niet expliciet gemeden. Vandaar dat daar harde woorden over vielen. Vandaar ook dat op dat punt de burgemeester diep door het stof moest. Zijn eerste reactie dat er ook de schijn van belangenverstrengeling is als je als burgemeester een brood koopt deed geen recht aan de zwaarte van de beschuldiging. Door het huis tijdens ziijn ambtstermijn te kopen in een regio waar Gouda actief is, met hulp van mensen die ook bij de projectrelatie betrokken zijn, roep je de problemen over je af – hoe open je ook verder bent met bonnetjes. Door daar spijt over te betuigen, en toe te geven dat hij dom was geweest, gaf Cornelis aan dat hij hiervan had geleerd. En dat is wat we wilden zien.

Door op dat punt toe te geven, en ook nog zijn portefeuille mondialisering neer te leggen, was voor iedereen de kou wel uit de lucht. Aangezien er verder geen persoonlijk voordeel is geweest, kon de conclusie niet anders zijn dan dat wegsturen onzin is. Dat is lastig uit te leggen als de media elkaar overschrijven zonder het rapport te lezen, en het publieke oordeel “zelfverrijking” al klaar ligt. Maar de werkelijkheid is nou eenmaal de 57 bladzijdes van het rapport, en niet wat boze kolommen in de Telegraaf.

En nu kunnen we ons weer richten op de echte problemen: de grote bezuinigingen die de crisis en dit kabinet ons opleggen, en het zoveel mogelijk behouden van de kwaliteiten van onze stad.

Wie dacht dat ze alleen in Den Haag de kroegpraat importeren in de parlementaire debatten komt bedrogen uit. Ook in de raadszaal van Gouda worden grote woorden bij de kleinste zaken niet geschuwd, zoals woensdag bleek. Hoewel de fractie van Trots op Nederland positief was over het veiligheidsbeleid van de gemeente verweten ze het college “naïviteit” en “wereldvreemd” gedrag bij de discussie over vechtsportlessen. Het trainen van sportschooldocenten in pedagogische vaardigheden om beter met moeilijke jongeren om te gaan is blijkbaar stom volgens Trots. En dat volledig tegen alle onderzoeken in. Niet nadenken, maar vol op de onderbuik, en dat in bewoordingen met persoonlijke kwalificaties die niet passen in een gemeenteraad. Treurig dat ze zichzelf en de Raad zo niet serieus nemen.

Voor onze fractie is de beantwoording van de vragen over dit onderwerp duidelijk. Het gaat niet om gratis weggevertjes voor probleemjongeren maar het verbeteren van de kwaliteit van vechtsportlessen waarbij probleemjongeren beter geholpen kunnen worden uit de ellende te blijven. Wetenschappelijk onderzoek hierover (zoals het rapport over Tijd voor Vechtsport, met veel literatuurverwijzingen) laat zien dat met name de kwaliteit van de docent invloed heeft op het verminderen van aggressief gedrag. Grappig is daarbij dat een onderzoek wordt geciteerd dat een toename van alcohol- en sigarettengebruik bij sporters – de invloed van de kantine is groot, zeker bij voetbal en hockey.

Om hierover te debatteren is wat ons betreft niet nodig. Het is zinvoller om het veiligheidsbeleid en de voortgang ervan vaker te agenderen dan eens per 2 jaar dan één kleine maatregel te overbelichten. Dan besteed ik liever die tijd aan de enorme bezuinigingsopgave en de gevolgen voor de inwoners van Gouda, dat raakt aan veel meer burgers.

Een ander onderwerp dat woensdag werd besproken was de H&M. Ook iets dat burgers raakt, zowel degenen die niet kunnen wachten tot de winkel zich aan de Kleiweg vestigt als de omwonenden die zich gepasseerd en miskend voelen bij hun bezwaren. Daar valt nu niets meer aan te doen, tegen een H&M zeg je geen nee en een alternatief plan kon niet, maar zo voor het blok gezet worden wil mijn fractie niet meer. Samen met de CU en de PvdA hebben we een motie door de Raad geloodst om ons als Raad eerder te betrekken bij dit soort zaken, zodat we eerder een signaal richting wethouder kunnen geven. Voor de bewoners van de Slapperdel en omgeving te laat, maar wellicht voorkomt het toekomstige problemen. Daarnaast komt de participatieverordening en hoe die wordt toegepast op de agenda van de Raad, zodat we ook naar andere mogelijkheden kunnen kijken om deze trajecten te verbeteren.

De hele Raadsvergadering is hier te bekijken.

“Zou jij naar een coffeeshop gaan als die dichtbij school is?”, vroeg ik een (18-jarige) leerling onlangs. “Nee, veel teveel gedoe, zonde van je pauze”. Zo zie je maar, puberale luiheid is dankzij ons liberale softdrugsbeleid belangrijker dan een verboden genot. Desondanks vinden partijen als Trots op NL en het CDA dit een mooi puntje voor wat symboolpolitiek. In het regeerakkoord is afgesproken dat coffeeshops minstens 350 meter van scholen af moeten liggen. Net als de animal cops een belangrijke maatregel voor de veiligheid van ons land. Of zoiets.

Al meer dan 90% van de coffeeshops voldoet aan die norm, hoe willekeurig die ook is. In  Gouda is dat lastig (evenals vrijwel iedere andere grotere stad), want het is een compacte stad met aardig wat scholen verspreid door de stad. Meer dan 25 basisscholen en 8 middelbare scholen (en nog wat speciaal onderwijs) is die norm lastig te handhaven. Aangenomen dat er geen overlap is, heb je het over meer dan 30 maal een oppervlakte van 385.000 vierkante meter. Dan is ongeveer driekwart van Gouda verboden gebied voor coffeeshops. Al die verplaatsingen moeten natuurlijk betaald worden, en zo ben je als gemeente dus weer een hoop geld over de balk aan het gooien.

En waarvoor? Een coffeeshop in de buurt van een school maakt qua gebruikers niet uit. De minimumleeftijd is 18, dus hooguit een klein deel van de zesdeklas van het VWO kan legaal naar binnen. En als een school daar niet op handhaaft heeft de school een probleem, net als wanneer leerlingen alcohol zouden kopen in een supermarkt (dat mag al vanaf 16 – of de regering daar ook wat aan wil doen!) onder lestijd. Sluiting van coffeeshops in de buurt van scholen zorgt dan ook niet voor een afname van blowende leerlingen.

Drugsgebruik in de wereld, bron: University of NSW, Australia

Nederland heeft juist een drugsbeleid om trots op te zijn, en effectief. In Nederland worden minder drugs gebruikt dan in andere landen met een strenger beleid. Dat is goed nieuws voor de volksgezondheid. Nederlanders behoren tot de gezondste mensen ter wereld. Onze jeugd wordt dankzij de coffeeshops niet blootgesteld aan vage straatdealers met fout spul. Laten we daar nou trots op zijn, in plaats van onze voorsprong weg te geven.

Zijn er dan geen problemen? Natuurlijk wel. Er zijn regelmatig klachten van omwonenden over parkeeroverlast rondom coffeeshops. De Wilhelminastraat is daar een bekend voorbeeld van. Maar als daar een afhaalchinees zou zitten zou je dezelfde problemen kunnen krijgen. Dat is een kwestie van handhaven. Of, als blijkt dat de eigenaar best mee wil werken aan een verhuizing, gewoon regelen dat hij ergens anders kan zitten waar de buurt minder overlast ervaart. En maak de eigenaar maar mede-verantwoordelijk voor het terugdringen van de overlast, dan zorgt hij daar wel voor.

Maar we moeten ons niet gek laten maken met symboolpolitiek uit Den Haag die de veiligheid en gezondheid van onze inwoners verslechtert, of iets onmogelijks van ons vraagt. Een norm van 350 meter is in een dichtbevolkte stad als Gouda onhaalbaar en is koren op de molen van illegale drugsdealers. In Haarlem wordt er wel nagedacht: via een keurmerk worden coffeeshops veiliger gemaakt. Dat zou ook iets voor Gouda kunnen zijn. Maar laten we beginnen met simpelweg het huidige beleid goed te handhaven, dat scheelt al veel meer problemen dan die 350 meter kan veroorzaken.

De wijsheid komt met de jaren, denk ik. In het kader van schaamteloos opportunisme voor de bühne was er een interessant bericht van Gouda Positief:

Gouda Positief, met drie zetels in de gemeenteraad, stort haar fractiegeld oftewel een bedrag van 1.875 euro terug in de gemeentekas vanwege de bezuinigingen.

Nobel toch? Inderdaad, maar wel vreemd als we teruggaan naar de begroting voor dit jaar, waar we in juni 2010 de kaders voor vastlegden.

Motie 6 van GBG en D66 over verlaging van de fractievergoedingen in de begroting 2011. De voorzitter brengt de motie in stemming. Tegen zijn Trots, G50+ en GoPo, de overige partijen stemmen voor. De motie wordt aangenomen. Het budget is teruggebracht van € 27.500,- tot € 12.000,- In het overleg van presidium en fractievoorzitters zullen nadere afspraken gemaakt worden over de verdeling van het bedrag over de fracties en het collectief (voor scholing, werkbezoeken en dergelijke)

"Halve draai linksom"

Daarnaast storten de meeste fracties een deel van het fractiebudget terug, omdat dat voor specifieke doeleinden is. Dat wat je overhoudt moet je sowieso terugstorten. Dat doet GroenLinks ook al jaren, en dat vinden we normaal genoeg om daar geen persbericht aan te hoeven wijden.

Makkelijk scoren dus, maar ik zie het ook positief: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, en er zijn nog genoeg andere standpunten waarbij een draai van Gouda Positief verstandig zou zijn. Ik wacht het in spanning af!

Het hebben van meerdere petten is nogal een hot issue in de huidige gemeenteraad. Zelf heb ik zowel een hoed als een pet. De pet heb ik ruim een jaar geleden aangeschaft omdat dat een fijner hoofddeksel is bij hogere windsnelheden. En, oke, omdat het er wel fijn elitair yupperig uitziet. Had ik al gezegd dat ik de pet in New York heb gekocht?

Afgelopen raadsvergadering had ik ook een andere dubbele pet. Als aardrijkskundedocent had ik 5e en 6e-klassers uitgenodigd om te komen kijken naar de presentatie van Woonpartners Midden-Holland over de herstructureringsplannen voor Oosterwei. Het “Zuidelijk Stempel”, grofweg het gebied rondom de De Rijkestraat en de Verzetslaan gaat flink op de schop. Stadswijken, de kenmerken en de problemen (uitdagingen) vormen ook een onderdeel van het examenonderwerp Nederland. Zo moeten mijn leerlingen “Beargumenteerde uitspraken doen over leefbaarheid. Stedelijk beleid gericht op wijken en buurten beoordelen. Congestievraagstukken analyseren en beoordelen. Sociaal-culturele vraagstukken analyseren en beoordelen.” En zo nog wat meer. Laat dat nou ook mijn werk als raadslid zijn, en als geograaf zelfs één van de meest leuke kanten van mijn raadswerk.

Dan is is wel even spannend of ook leerlingen dat leuk vinden, zo’n vergadering op een woensdagavond waarop je ook andere leuke dingen kan doen. Ik was dus al erg blij dat er 7 leerlingen waren die op de belofte van gratis koffie, een borrel na en een interessante presentatie waren afgekomen. En ze vonden het nog leuk ook. Er zat ook alles in wat juist dit soort stedelijke vernieuwingsprojecten uitdagend maakt: bewoners in onzekerheid over hun toekomst (in de wijk of erbuiten), de balans tussen bouwen en open ruimte, de infrastructurele uitdaging van Oosterwei, sociale veiligheid in de open ruimte. De maquette maakte het allemaal overzichtelijk, de vragen waren divers en gaven dus ook een mooi beeld van het Goudse politieke spectrum.

Voor mijzelf waren een paar zaken belangrijk: hoe behouden we de sociale samenhang, zeker met het gegeven dat maar weinig gezinnen terug willen keren in de wijk? Wat gebeurt er met de Anne Frankschool, een deel dat nu nog niet in de plannen verwerkt zit? Hoe wordt de veiligheid van De Oversteek, de grote groene strook tussen Multifunctionele Accomodatie en winkelcentrum, gewaarborgd? Hoeveel ruimte is er straks voor kleine winkeltjes en ondernemers? Hoe actief is de “actieve plint”? Wat betreft de sociale samenhang en het belang van de kleine winkeliers vond ik wethouder Bergman aan mijn zijde, die beloofde zich daar sterk voor te maken. Een belofte om haar aan te houden.

Shop till you drop
Naast Oosterwei pikten de leerlingen ook nog de besluitvormende vergadering mee. Behalve wat melig geklap bij een verder serieus verhaal over de overlast in sportpark de Uiterwaard (sex & drugs & rock ‘n roll, dus achtergelaten rubber en glas) was de vergadering kort. Evenals de SP heeft GroenLinks tegen de nieuwe beleidsregel voor het samenvoegen van winkelpanden gestemd. Ik vrees dat versoepeling alleen maar ten koste zal gaan van het mooie kleinschalige aanzien van de binnenstad, de Goudse maat. En zelfs met de zogenaamd te strenge regels zijn er meer dan genoeg voorbeelden van lelijke samenvoegingen (zoals het kaaswinkeltje op de Tiendeweg).

Een ander punt dat een snelheidsrecord raadsvergaderen hinderde was de Grondexploitatie H&M. Een financiëel besluit, maar de discussie vooraf ging vooral over de ruimtelijke zaken. want hoe graag iedereen ook een H&M ziet komen, voor de bewoners van de Slapperdel erachter is het nogal ingrijpend. Dat er parkeerplaatsen verdwijnen, daar kan ik niet zo mee zitten. Ook de bouwhoogte, al aangepast na overleg met bewoners en nu in overeenstemming met de omliggende huizen, zie ik niet als onoverkomelijk. Maar doordat het plan nu nogal ver het plein in steekt ontstaat er een onoverzichtelijk hoekje wat voor veiligheidsproblemen zal gaan zorgen. Hopelijk is er nog ruimte om daar wat aan te doen.

Maar nu namen we alleen een financiëel besluit, een grondexploitatie openen zodat we onze kosten straks kunnen verhalen op de ontwikkelaar – als het plan doorgaat natuurlijk. Dat is wat moeilijk uit te leggen (mijn mailtje naar de omwonenden heeft wel geholpen geloof ik), maar over de vergunning en bestemmingsplanzaken komen we nog te spreken. Geen reden dus om tegen te stemmen. Het was wel vermakelijk om te zien hoe Gouda Positief in een spagaat kwam tussen ondernemers (voor) en burgers (voor). In een stemverklaring vonden ze het vooral belangrijk dat er gepraat werd. En natuurlijk zat er weer een GoudaNegatiefje in door de zinsnede “nu echt met elkaar gaan praten”, alsof de 3 bijeenkomsten die er al zijn geweest met bewoners compleet voor spek en bonen waren. Onnodig denigrerend naar de projectontwikkelaar en de gemeente toe, maar ja, alles went.

Ontborrelen
Al in de opening werd duidelijk dat vanwege een aansluitend overleg tussen presidium en fractievoorzitters het belangrijkste onderdeel van de vergadering, de borrel, geschrapt werd. Zat ik daar met 7 teleurgestelde leerlingen die graag met een bitterbal en biertje onder toute politiek Gouda hadden willen verkeren. Gelukkig was het nog vroeg en kon ik de leerlingen uit mijn onkostenvergoeding (uw belastinggeld; waarvoor dank) in de stad nog op een drankje trakteren en horen hoe zij het hadden ervaren. Ze vonden het nog leuk ook, zowel Oosterwei als de raadsvergadering erna. Dus wie weet, volgende keren nog meer leerlingen op de tribune…

Een korte terugblik op het congres van afgelopen zaterdag.

Het viel me mee, simpel gezegd. De sfeer was positiever en opbouwender dan ik had verwacht, na alle berichten over opzeggingen en emotionele reacties over scheuringen in de partij. Hoewel de meeste leden nog steeds niet overtuigd zijn van de missie naar Kunduz staat het vertrouwen in de fractie voorop.

De beide moties die zijn aangenomen zijn ook de enige waar ik voor heb gestemd. De motie Treurnis, Eenheid en Vertrouwen had ook mijn naam als mede-ondertekenaar onder zich staan. Omdat ik het wel nodig vond een signaal af te geven, met name dat de fractie voor dit besluit veel te weinig draagvlak had in de achterban. Maar voor mij staat de eenheid in de partij, met alle stromingen die we hebben en die bij GroenLinks horen, en het vertrouwen in de fractie en Jolande Sap als fractievoorzitter voorop. Dat signaal miste ik in de motie Respect en Waakzaamheid, vandaar dat ik die niet mede heb ondertekend. Wel stemde ik voor omdat wat respect hier en daar nooit verkeerd is. Het woord verliest alleen wel wat van z’n gewicht.

Behalve Kunduz moest er ook nog een Eerste Kamerlijst worden samengesteld. Gelukkig werd al snel duidelijk dat de omstreden kandidaat Harry Borghouts nauwelijks steun had. Jammer voor Borghouts maar beter voor de partij. Nog beter was het geweest als Harmen Binnema en Brechtje Paardekoper hoger waren geëindigd, om zo wat meer vers bloed in de fractie te krijgen.

De nazit met DWARS, vol met onnavolgbare speeches met onverklaarbare applausmomenten, was weer een waardige afsluiter. En het nieuwe kapsel van Femke Halsema de slagroom op de cake.

Het gebeurt niet zo vaak dat je een debat mag voeren over een onderwerp dat al bijna langer loopt dan je zelf bestaat. Voor Westergouwe, met een geschiedenis van zo’n 30 jaar, geldt dat vanavond. Ook voor GroenLinks is het een onderwerp met een geschiedenis. Sterker nog, in 2002 was de kritische blik van GroenLinks genoeg om niet mee te mogen doen aan het college. De kritische blik is niet veranderd, ons standpunt ook niet. Gelukkig heeft de wereld zich wat meer naar ons geschikt. Een voorwaarde toen was het bouwen in de bestaande stad, en niet alleen het volbouwen van weilanden als de makkelijke optie te zien. Op dit moment zien we dat er volop is gebouwd in de bestaande stad, en bovendien dat Westergouwe weliswaar als noodzakelijke, maar niet per se als makkelijke optie wordt gezien.

Lees de rest op het GroenLinks Gouda-blog.

Jolande Sap kan er tegenaan. Haar eerste grote klus als fractievoorzitter is de Afghanistanmissie. Deels de door GroenLinks gewenste civiele missie, maar grotendeels een door de hele bevolking ongewenste millitaire missie.

Moet GroenLinks het kabinet steunen of niet? Dat kan je zowel vanuit inhoudelijke als politiek-strategische redenen bekijken.

Inhoudelijk is het lastig. Met maar zo’n 10% civiele trainers lijkt de voorgestelde missie niet op wat de GroenLinks-fractie in haar motie vorig jaar vroeg. En dan blijft de vraag nog open hoe effectief deze missie kan worden. Wat gebeurt er met de jongens die een lichte millitaire training krijgen en tegen de Taliban moeten vechten? Gaat dat vrede dichterbij brengen? Waar ligt straks de grens tussen zelfverdediging en preventief aanvallen?

De voornaamste reden, die door het kabinet gepropageerd wordt, is “verantwoordelijkheid nemen”. Dat is wel slim (ook Sap gebruikte dit tegen de PvdA), want wie tegen is is dus onverantwoordelijk, “niet geschikt”. Maar het gaat niet om verantwoordelijkheid nemen, het gaat om de toekomst van Afghanistan. Het land is een puinhoop door een oorlog die mede door Nederland is gesteund. Ben je dan niet moreel verplicht om te helpen opruimen? En daarmee kom je weer op het vorige argument: hoe effectief zal deze missie zijn bij het verbeteren van de situatie in Afghanistan? Het beeld op dit moment is: niet zo.

De politiek-strategische kant maakt het nog iets ingewikkelder. Een meerderheid van de bevolking, en een grote meerderheid van de achterban van GroenLinks, is tegen. Met de Provinciale Statenverkiezingen in zicht, verkiezingen die gedomineerd zullen worden door landelijke thema’s en de steun voor het kabinet in de Eerste Kamer, kan het steunen van de missie veel stemmen kosten.

Voor een missie die zo wankel is, zo weinig in lijn met de wens van GroenLinks voor een civiele missie in Afghanistan, lijkt het mij niet de moeite waard om tegen de eigen achterban in voor deze missie te stemmen. Liever een goede missie naar Afghanistan die echt wat bijdraagt aan de wederopbouw (of elders in de wereld), dan uit een terecht verantwoordelijkheidsgevoel een onterecht besluit nemen.

Het raadswerk heeft z’n pieken en dalen, niet alleen in stemming maar ook in drukte. Na de relatieve rust van het herfstreces knalt de behandeling van de begroting er altijd vol in begin november. En als daar ook nog een bijna 3 uur durend spoeddebat over Oosterwei bij komt weet je het zeker: lange dagen, korte nachten.

Het spoeddebat Oosterwei verliep relatief rustig. Trots op Nederland gooide nog een keer allerlei wilde beschuldigingen de lucht in, die vrijwel haaks stonden op hun bijdrage in het debat over veiligheid in juni. In mijn eigen bijdrage haalde ik dat aan, en ook de PvdA had dat verslag er nog eens bijgepakt. Mijn opmerkingen over Oosterwei als “rechtse hobby” en mijn afschuw over de uitspraak van Bas Driesen van Trots dat “de straatterreur zich verspreidt als een kankergezwel” haalden zelfs de Volkskrant. Uiteindelijk zijn jongetjes die bloembollen en chocomel gooien gelukkig voor geen enkele partij reden om alles anders te gaan doen, als over de hele linie het beleid en de inzet wel werken. Zelfs GBG maakte de inschatting dat doen alsof dat wel nodig is meer schade oplevert dan positief resultaat. Naar mijn idee hebben we nu een redelijke balans tussen dweilen en de kraan dichtdoen, en zal die vloer op de lange termijn wel droog worden.

Op donderdag kwam daar uit de hoge hoed nog het fenomeen “stadsmarinier” overheen. Een soort superambtenaar die coördineert en aanstuurt, en daarbij wat meer doorzettingsmacht heeft. Een snelle scan van de evaluatie van Rotterdamse stadsmariniers leverde geen grote bezwaren op, en op zaterdag bevestigde Arno Bonte (fractievoorzitter GL Rotterdam) dat de naam “stadsmarinier” weliswaar stoer klinkt, maar deze persoon zich in de praktijk vooral op het sociale en preventieve vlak bezighoudt. Iets vergelijkbaars met de wijkmanagers die we al hadden dus, en misschien een goede impuls, want van de wijkmanagers horen we al een tijdje weinig.

De begrotingsbehandeling kwam wat in de verdringing, met het aanvangstijdstip van 10 uur ‘s avonds na het Oosterweidebat is het soms moeilijk de volle aandacht erbij te houden. De lange betogen werden verlevendigt door interruptiedebatten erna, dus dat wordt wel een blijvertje. Veel spectaculairs komt er niet uit: er moet flink bezuinigd worden, dus ruimte voor spannende nieuwe ideeën is er niet. De echte klap moet volgend jaar nog komen, want dan moet er nog eens 10 miljoen per jaar af. Op aandringen van de provincie is dat nu wat vastomlijnder in de begroting vastgelegd, zodat duidelijk is dat de raad zich ook echt vastlegt op die bezuinigingen en de financiële toekomst van Gouda dus een steviger papieren fundament krijgt.

De interactie oppositie-coalitie liep nog wat moeizaam. Alleen de ChristenUnie en Trots op Nederland hadden voorstellen op papier gezet om het beleid nog wat bij te sturen. De zorg en het schoolzwemmen voor speciaal onderwijs zijn behoorlijke pijnpunten. De CU nam met een aantal toezeggingen genoegen en hoefde daardoor haar moties niet in te dienen. Trots deed dat wel, ondanks de beantwoording van het college, en kreeg daarbij nauwelijks steun. Gouda Positief kwam niet verder dan een motie voor een task force OEBS om instellingen uit te leggen hoe ze geld kunnen verdienen (vanuit het idee dat alle subsidies maar afgeschaft moeten worden) en een oproep tot een kerntakendiscussie. Dat laatste hadden we als raad al een keer gezegd, en wij vinden het niet erg om dat nog een keer te zeggen, dus dat konden we wel steunen. GBG kwam met 1 voorstel, namelijk om voortaan de begrotingsbehandeling op zaterdag te doen. Los van de vraag of dat nou zoveel extra belangstelling oplevert is dat iets dat normaal gesproken door fractievoorzitters en presidium wordt besproken, niet iets waar de hele raad zich over uit hoeft te spreken.

Wat vooral opviel was het gebrek aan voorbereiding vanuit een deel van de oppositie erg slecht was. Je zou toch denken dat, met de verkiezingsbeloftes nog vers in het achterhoofd, men al lang bezig was om na de voorjaarsnota zelf voorstellen te bedenken. Met een goed voorstel zou je dan een of meer coalitiepartijen kunnen benaderen om mee te stemmen, en je hebt je puntje binnen. Daar ontbrak het volledig aan. Alleen de CU had ons van te voren benaderd over hun moties. Verder niemand. Als die partijen dan ook in het debat niet willen onderhandelen om tot iets te komen dat coalitiepartijen zouden kunnen steunen, dan houdt het snel op. Door GoPo werd dat weggezet als “regentenpolitiek”, maar ja, onderdeel van die nare oude politiek is nou eenmaal dat je inhoudelijke standpunten hebt waar je op gekozen bent. Daar ga je niet zomaar tegenin. Voor GoPo geldt dat natuurlijk niet, want die hebben noch een verkiezingsprogramma, noch inhoudelijke voorstellen in de raad. Dat juist zij “huilie huilie” deden over de coalitiepartijen die niet naar ze luisterden is verbazingwekkend en zorgwekkend.

Het zet de verhoudingen wel weer op scherp. Ik ben benieuwd of met name de nieuwe partijen hier lering uit trekken voor de volgende begrotingsbehandelingen en dan wel een serieuze poging gaan doen om iets voor elkaar te krijgen. Het gaat dan om grote bezuinigingen, dus grote gevolgen. We hebben een jaar de tijd om daarover met elkaar en de stad van gedachten te wisselen. Hopelijk blijft het dan niet bij OEPS.

Het spoeddebat Oosterwei is achter de rug. De uitkomst is voorspelbaar: het veiligheidsbeleid bevalt prima, de burgemeester doet het goed, we moeten perspectief bieden aan jongeren en overlastgevers hard aanpakken.

Wat mij (en gelukkig was ik daar niet de enige in) vooral ergerde was het constante gebruik van de overtreffende trap. Een paar partijen hadden het over “straatterreur”. Ik heb me volmondig aangesloten bij de burgemeester, die zich daar ook aan ergerde. Het gaat om ernstige overlast, maar niet om terreur. En met alle harde woorden moeten we ook niet vergeten dat het gaat om kinderen van 8 a 12 jaar oud. Hoe ernstig hun gedrag ook is – dat valt niet goed te praten – het zijn kleine kinderen die nog een hele toekomst voor zich hebben. Aan ons de taak te voorkomen dat ze echt tot terreur afglijden.

Hieronder mijn bijdrage:

Voorzitter,

Ik wil beginnen met te zeggen dat ook GroenLinks uiteraard is geschrokken van het gedrag van het groepje jongeren bij de schoonmaakactie in Oosterwei. De jonge leeftijd en de uitstraling dat deze jongens zich niet laten corrigeren zijn zorgelijk. Terecht dat dit direct de maandag erna in het veiligheidsoverleg is besproken en actie werd ondernomen. Het aanspreken van de ouders en de schade laten vergoeden zijn prima maatregelen. We zijn het wel eens met staatssecretaris Teeven dat schadevergoeding niet ten koste mag gaan van het gezinsleven: het moet bijdragen aan een oplossing.

Het is wrang om te moeten zien dat dit voorval direct weer wordt uitgebuit door politiek en media om Gouda af te schilderen als een oorlogszone. Natuurlijk zijn we nog lang niet waar we zijn willen met Oosterwei, maar hier hebben burgemeester en politie de zaak snel opgepakt.

Helaas is Oosterwei tegenwoordig een rechtse hobby, en wordt over de rug van de goedwillende wijkbewoners en de hele stad niet bezuinigd op grote woorden. “De straatterreur verspreidt zich als een kankergezwel” sprak de fractievoorzitter van Trots in Elsevier. Wat mij betreft geen uitspraak om Trots op te zijn. Zeker gezien de lovende woorden die Trots bij de behandeling van het actieplan veiligheid eerder dit jaar sprak. Het actieplan bood “behoorlijk veel mogelijkheden”, met een “prima” trial-and-error aanpak, waarbij het “duidelijk is dat er urgentie is bij de portefeuillehouder”. Blijkbaar hangt het af van de woordvoerder hoe men tegen de portefeuillehouder en het beleid aankijkt – de reactie in de pers roept het beeld op van incidentenpolitiek waar Gouda niet mee gediend is.

GroenLinks is altijd duidelijk geweest: verkeerd gedrag moet worden bestraft, goed gedrag worden beloond. In het coalitieakkoord is veiligheid niet voor niets prioriteit. Ook onorthodoxe maatregelen kunnen worden gebruikt om de veiligheid van onze inwoners te verbeteren. Wij verwachten wel dat die maatregelen effectief zijn. Zeker waar het gaat om, zoals het in het AD stond, het uit huis zetten van “aso-gezinnen”. GroenLinks wil eerst weten wat de criteria zijn om zo’n zware maatregel van stal te halen. Wat de wettelijke grondslag is hiervoor en welke verplichtingen heeft de gemeente qua herhuisvesting? En, als het gaat om een soort uitwisselingsproject, gaat zo’n gezin zich echt beter gedragen als ze naar pak ‘m beet de Veluwe worden gestuurd? Krijgen we ondertussen niet dezelfde problemen terug uit een andere gemeente? Willen we dit als stok achter de deur gebruiken of is het bedoeld als straf achteraf? Welke ervaringen zijn hiermee in andere gemeenten qua effecten?

Regeren is ook vooruitzien. Als we met de politie achter 9-jarigen aan moeten gaan zijn we eigenlijk al te laat. De grote vraag is hoe we voorkomen dat deze kinderen zo afglijden. Het antwoord hebben we gelukkig ook: investeren in de mensen in deze buurt. Zorgen voor werk, ondersteunen bij opvoeden (desnoods met dwang), en niet vergeten dat ondanks alles ook in Oosterwei veel Marokkaanse jongens en meiden hard werken, HBO-opleidingen volgen, mee willen doen in de maatschappij. Zij mogen niet de dupe worden van raddraaiers en probleemgezinnen. Voor hen geldt het speerpunt uit het veiligheidsbeleid dat we discriminatie tegengaan. Wij moeten kansen blijven bieden, zodat we ook met recht kunnen optreden tegen degenen die die kansen weigeren. Want nogmaals, als de harde aanpak wordt ingezet is het leed al geschied. Overigens zag ik net op twitter dat de PVV-fractie qua percentage inmiddels crimineler is dan Marokkanen, dit is dus een breed probleem in de maatschappij.

Voorzitter, concluderend kan ik zeggen dat GroenLinks zoals altijd nieuwe veiligheidsmaatregelen kritisch beoordeelt naar effectiviteit. Maar we moeten niet van nieuwe maatregel naar nieuwe maatregel hollen zonder te kijken wat het huidige actieplan bereikt. Voor ons is er dus geen aanleiding om het huidige veiligheidsbeleid te herzien. Gun het beleid de tijd om resultaten op te leveren – zelfs dit rechtse kabinet heeft bij monde van staatssecretaris Teeven al opgemerkt dat het beter gaat met Oosterwei en met Gouda.

Het plan voor een wethouder veiligheid is vorig jaar al uitgebreid bedebatteerd, voor GroenLinks is er geen aanleiding om die discussie over te doen. De burgemeester voert de kaders uit die de Raad in ruime meerderheid heeft vastgesteld, met een actieplan waarop nauwelijks kritiek kwam. Het enige verwijt dat wij hem zouden kunnen maken, is dat hij geen Superman is die eventjes alle problemen in een paar maanden oplost. Maar zo’n superman of superwoman zou een wethouder veiligheid ook niet zijn. Daarvoor is deze problematiek te lastig.

Gouda maakt zich meer zorgen om gestolen portefeuilles dan wethoudersportefeuilles, en dan is voor GroenLinks wel duidelijk waar we onze energie in moeten steken. Niet in de papieren werkelijkheid van Trots.

Zo werd een tamelijk simpele agenda ineens een avond vol spannende en soms nuttige debatten. De presentatie over het zorgtoewijzingssysteem laat ik maar even zitten – niet echt mijn onderwerp en vooral informerend over hoe zorgvragen aan zorgaanbieders worden gekoppeld. De spanning tussen prijs en kwaliteit was voelbaar. Ik haal alleen het Zuidelijk Stationsgebied en het Wabo-projectbesluit eruit. Dat laatste is een beetje technisch maar levert woensdag mogelijk wel een hele spannende stemming op.

Voorkeur voor WVG
Het is gebruikelijk dat bij grote bouwplannen op een zeker moment de WVG langskomt – de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Die wet is bedoeld om speculatie tegen te gaan. In een gebied waarvoor plannen ontwikkeld worden kan de gemeente een voorkeursrecht vestigen: wie zijn grond wil verkopen moet dat eerst aan de gemeente aanbieden. Dat gebeurt ook voor de Zuidelijke Spoorzone. Het plan is nog niet definitief, maar ter voorkoming van ongewenste ontwikkelingen werd voorgesteld het voorkeursrecht in te stellen. Wie niet van plan is om zijn grond in de verkoop te gooien heeft hier trouwens geen last van.

Twee bewoners kwamen hierop inspreken. Het verwarrende was alleen dat ze op zich voorstander waren van ontwikkeling in het stationsgebied – alleen niet per sé waar het hun pand of grond betrof, of in de huidige planvorm. Alleen, die plannen worden nu in focusgroepen besproken door omwonenden en de ontwikkelaar. Daar viel nog geen uitspraak over te doen (of over alternatieve plannen), en dat was voor de insprekers wel een tegenvaller.  Helaas voor hen moeten we eerst de definitieve plannen afwachten en daarover debatteren, en is het in de tussentijd gewoon nodig om het voorkeursrecht te vestigen. Als we dat niet doen is het risico te groot dat de plannen door ongewenste ontwikkelingen onmogelijk of duurder worden, en dat is niet in het belang van de stad.

Wabo-projectbesluit
De nieuwe Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht gaat over heel veel ruimtelijke zaken. De wet moet allerlei vergunningen combineren en het makkelijker maken voor de burger. Dat is een goede zaak, en vandaar dat de meeste raadsleden (waaronder wij) pas laat zagen dat het voorstel op de agenda helemaal geen simpel technisch besluitje was. Normaal gesproken beslist de Raad over bestemmingsplannen en het eventueel afwijken daarvan. In dit voorstel werd gevraagd die bevoegdheid naar het college over te hevelen. Dat is al eerder gebeurd, in 2008, en daarvoor toen het nog een “artikel 19 procedure” was. Sindsdien is het verzet tegen dit delegeren gestegen.

In een recent blogje stelde ik deze delegatie al ter discussie. De aanleiding was het derde projectbesluit dat ophef veroorzaakte: eerst de Oostpolder, daarna het zwembad en nu de ambulancepost. Als driekwart van de projectbesluiten discussie oplevert, dan moet je dat in de democratie van de gemeenteraad oplossen. Die mening was gelukkig meerdere partijen aangedaan: PvdA, SP, CU, G50+, GBG en SGP vonden dit ook, en daarmee zijn er al 18 zetels tegen het besluit om te delegeren. De argumenten waren helder: het gaat om goede besluitvorming, de Raad is het bevoegd orgaan voor ruimtelijke ordening, qua tijdsbestek maakt het niet zo uit, en via de Raad ligt de besluitvorming dichter bij de bevolking.

Dat D66 niet in het rijtje voorstanders staat verbaasde ons wel: in 2008 stemden ze nog tegen het besluit over de nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening juist vanwege het delegeren van projectbesluiten naar het college. Ook Gouda Positief heeft liever een snelle procedure, dan een waarbij burgers langs democratische weg worden betrokken bij ingrijpende ruimtelijke beslissingen. Dat laatste vond GoPo eerder dit jaar juist zo belangrijk dat tegen enkele voorbereidingsbesluiten werd gestemd. Of, misschien kan ik beter hun eigen woorden gebruiken:

Maar wij zijn van mening dat we ons altijd moeten realiseren dat we beslissen over trajecten waarin verschillende belangen spelen en er verschillende belanghebbenden zijn. Daar willen wij zorgvuldig mee omgaan, in het belang van bewoners en ondernemers.

Van meer bestuurlijk ingestelde partijen als CDA en VVD had ik nog wel verwacht dat die dit niet in de Raad hoeven, van GoPo en D66 valt het me toch tegen.

Zoals gezegd, de stemverhouding staat nu op 18-17. Dat wordt nog leuk, want ik heb  komende woensdag een belangrijke ouderavond…

Sinds 2 jaar is er een nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO). Een wet die bedoeld was om Alles Beter Te Maken. Korte procedures, meer op lokaal niveau, digitalisering bestemmingsplannen voor betere toegankelijkheid voor burgers, het kan niet op allemaal.

Eén van de nieuwe elementen was het projectbesluit. Deze vervangt de oude “Artikel 19″-procedure. Hiermee kan een kleine wijziging in een bestemmingsplan worden gemaakt, zonder dat het hele bestemmingsplan over moet. Een projectbesluit is in de praktijk hetzelfde als een bestemmingsplan zelf.

Bestemmingsplannen zijn belangrijk: het gaat om de (juridische) zekerheid over de eigen omgeving, wat er wel en niet gebouwd mag worden. Het is dan ook niet voor niets dat de gemeenteraad over bestemmingsplannen moet beslissen. Een bestemmingsplan raakt burgers heel direct, en de verschillende belangen kunnen botsen en moeten democratisch gewogen worden.

Maar nu komt het: in de vorige periode vond een meerderheid van de Raad het prima om de bevoegdheid over een projectbesluit te beslissen bij het College te leggen. Gezien de zwaarte van een projectbesluit – vrijwel dezelfde procedures als in een bestemmingsplan – en de gevolgen – je mag pas leges innen als het projectbesluit ook in het bestemmingsplan is opgenomen – leek het de fractie van GroenLinks beter om ook het projectbesluit door de Raad te laten nemen. Ook 50+, D66 en de SP waren dat. Door de toezegging van de wethouder dat er spaarzaam met projectbesluiten omgegaan zou worden steunde een meerderheid het delegeren naar het college.

En dan kom je nu bij de vraag wat “spaarzaam” dan eigenlijk is. Inmiddels zijn er projectbesluiten langsgekomen over de Oostpolder, het nieuwe zwembad, de ambulancepost van de RAD, en een fietsverbinding met de Zuidwestelijke Randweg. Voor iets waarvan het College nog geen 2 jaar geleden aangaf dat het eigenlijk niet zo’n handig instrument is vrij veel. En dan gaat het ook nog om zaken die in meer of mindere mate ophef veroorzaken.

Wat mij betreft wordt er nog eens goed nagedacht door de raadsfracties of het delegeren van deze bijna-bestemmingsplannen naar het College vanuit onze taken als gemeenteraad – kaderstellend, controlerend en volksvertegenwoordigend – wel een gewenste zaak is, nu in korte tijd al 4 ingrijpende projectbesluiten zijn genomen.

Een prikkelende kop in het NRC afgelopen zaterdag: “meer blauw op straat helpt niet tegen misdaad” (niet digitaal beschikbaar). En dat terwijl iedereen toch wel vindt dat er meer politiecapaciteit nodig is. Ook in het laatste debat in de Raad over veiligheid was ik één van de velen die zich zorgen maakten over de voortdurende tekorten in politiecapaciteit in Gouda.

En dan minder blauw op straat?

„Het probleem met cijfers is dat je ze niet kunt duiden als je niet weet hoe ze tot stand zijn gekomen. Politici kiezen die cijfers die in hun kraam te pas komen. Ik hoor ook vaak roepen: „keihard aanpakken”. Wat bedoelt men daarmee? Stokslagen? Uitzetten? Het is kretologie, totale onzin. Nog zoiets: we zouden de verantwoordelijkheid bij de ouders moeten leggen. Of: meer blauw op straat. Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Er moet gewoon veel meer opgespoord worden. Dát is verstandig beleid.”

Uit het artikel blijkt er wel veel ogen zijn – de wijkagent heeft vermoedens, er zijn overleggen. Maar de stap naar opsporing wordt niet gezet. Volgens Schaafsma is dat “niet spannend” en is er daarom minder interesse voor jongerengroepen. Daardoor glijden de jongeren af van hinderlijk naar crimineel. Op dat moment is er meer interesse (want spannender en gewelddadiger), maar is het punt dat je nog invloed kan uitoefenen op de jongeren eigenlijk al voorbij.

Ironisch genoeg kan het toenemen van een gevoel van veiligheid betekenen dat het in feite onveiliger geworden is, aldus Schaafsma:

Bovendien: hoe crimineler een groep, hoe onzichtbaarder die wordt voor de wijkagent. De zichtbare overlast daalt, het veiligheidsgevoel in de buurt neemt toe, maar de criminaliteit kan stijgen. Met gebiedsverboden of het opjagen van jongeren verdwijnt ook vaak de informatiebron.

Daarmee wordt ook het relatieve nut getoond van “stoere” maatregelen als gebiedsverboden. Het lijkt beter te worden, maar ondertussen ben je het zicht op de groep kwijt. Dweilen zonder dat je weet óf er een kraan open staat en zo ja, waar die kraan zich bevindt.

Ik ga zijn boekje maar eens lezen, en dan kijken wat voor vragen ik hierover kan gaan stellen. Ik ben namelijk wel benieuwd wat de Goudse politie-agenten hiervan vinden. Hebben we voldoende informatie over deze jongeren? Is de wijkagent geïsoleerd? Is er capaciteit om op te sporen, bewijs te verzamelen? Wat doen jongeren die een gebiedsverbod krijgen eigenlijk?

U kent de Wet van Klets? Elke beschikbare minuut wordt volgepraat, ongeacht alle overige omstandigheden. Een afgeleide daarvan is “hoe onbelangrijker het onderwerp, hoe langer er wordt vergaderd”. In de vorige Raad begon het te lukken ons aan deze wetten te onttrekken, in de nieuwe raad mogen we daar wel weer even op wijzen.

Zo stond afgelopen woensdag én maandag het plan van Multi Vastgoed voor het Zuidelijk Stationsgebied (vroeger nog wel eens “Vlek D” genoemd) op de agenda. Maar, nu zult u denken: dat is toch heel belangrijk? Het gaat om een ontwikkeling die van belang is voor de uitstraling van de stad, het heeft behoorlijke gevolgen voor de omgeving, zoals jouw eigen Kadebuurt, Klijmij!

Ja en nee.

Het is een belangrijk onderwerp. Op maandag hebben we al een hele rij insprekers gehad die allemaal zinnige punten inbrachten. Dat het niet fijn is als je huis of bedrijf ineens een weg of plein is geworden bijvoorbeeld, dat de verkeersafwikkeling nogal wat vraagtekens oplevert, zowel voor het autoverkeer als de fiets. Dat de communicatie beter kon. In 4 uur tijd werden deze en andere onderwerpen besproken, samen met de verkeersplannen rondom het spoor die samenhangend hiermee stonden geagendeerd. Over die plannen was minder discussie, eerder blijdschap dat nu de verkeersdoorstroming op de wegen rond het spoor eindelijk eens goed aangepakt gaat worden. Een mooi begin van onze nieuwe wethouder Wendy Ruwhof, waar ook collega Krins al lovend over sprak.

Maar om dat dan nog eens in anderhalf uur over te doen, met waslijsten aan wensen die al geuit zijn, dat gaat wel wat ver. Want waar moeten we nou helemaal over besluiten? In het raadsbesluit zeggen we, kort door de bocht: 1) tof dat Multi dit plan heeft bedacht, 2) we zien wel dat het afwijkt van eerdere kaders uit de raad en 3) ga maar met belanghebbenden overleggen om met een goed plan te komen. Eigenlijk dus een “mooi begin, ga dit verder uitwerken en dan besluiten we inhoudelijk”, niet meer, niet minder. En dan zijn alle verhaaltjes mooi voor de bühne, maar op dit moment is het vooral aan de belanghebbenden om met Multi en de gemeente aan de slag te gaan. Dat zelfs degenen die kritiek hadden wel zeiden dat het een mooi plan was dat echt een impuls is voor dit wat verpauperde gebied zegt al veel over de kwaliteit die het plan in zich heeft. Nu nog op detailniveau.

Veiligheid
Naar het debat over veiligheid werd wel uitgekeken. Weliswaar ook hier in feite een simpel punt (controleren of het actieplan voldoet aan de kaders die begin dit jaar zijn vastgesteld), maar altijd goed voor nieuwswaardige uitspraken. Zo komt er meer politiecapaciteit voor op straat, waardoor Gouda zo blauw zou worden dat het een smurfenstad zou lijken, aldus de burgemeester. Dat werd wel eens tijd.

Er was nog even wat discussie naar aanleiding van mijn inbreng. Om te beginnen de inzet van de ME, die weliswaar effectief kan zijn maar ook negatieve kanten heeft. Zo heeft het in Oosterwei rond kerst juist bij goedwillende jongeren tegendraads gewerkt, omdat de ME ook na de sneeuwbalincidenten nog fors aanwezig was. Bij ernstige problemen zoals daar mag je best hard ingrijpen, maar je moet ook oog hebben voor de bij-effecten. Helaas wordt dat door sommige raadsleden geïnterpreteerd alsof je dan niks meer mag doen, en dat lijkt me nou niet de houding waarmee je de veiligheid echt verbeterd op lange termijn.

Een tweede punt was het betrekken van de buurt bij veiligheidsprioriteiten. Opvallend is dat aan de ene kant werd erkend dat het in Engeland resultaten heeft opgeleverd, maar aan de andere kant dat burgers de “verkeerde” prioriteiten stellen en je daar dus mee op moet passen. Heb ik ook gelijk weer wat uitzoekwerk te doen. Er wordt trouwens al heel veel gedaan met input van burgers op gebied van veiligheid, maar het kan volgens mij nog wel beter op dit punt.

Tot slot mijn ergernis over het woordgebruik in het actieplan, met name het woord “sneeuwballenterreur”. Door zo het woord “terreur” te gebruiken doe je aan terreurinflatie, dit gaat niet over bomaanslagen en doden, hoe ernstig de misdrijven die toen gepleegd zijn ook waren. Uit de beantwoording van de burgemeester bleek dat het gebruikt was omdat dat nou eenmaal het woord was dat werd gebruikt in de media en de beeldvorming, en dat het hergebruik ervan inderdaad misschien niet zo handig is.

Maar het meest opvallend was toch wel de bijdrage van Trots op Nederland, die heel anders van toon was dan in de campagne – terwijl toch echt nog steeds hetzelfde veiligheidsbeleid geldt. Vooral lovende woorden voor dit veiligheidsbeleid. En zo wordt de traditie voortgezet dat het veiligheidsbeleid in Gouda zodanig gebalanceerd is tussen preventie en repressie, dat raadsbreed steun is voor het huidige veiligheidsbeleid. En dat is, gezien de mate waarin veiligheid in de campagne terugkwam, een verademing.

Ik roep het namens de GroenLinks-fractie al langer: geef de buurt meer invloed op de prioriteiten in het veiligheidsbeleid. In Nederland werd dat nog niet gedaan, maar er zijn redenen genoeg: vertrouwen winnen bij de burgers, laten zien dat je met veiligheid bezig bent, laten zien dat je je afspraken nakomt. Als gemeente, maar ook als politie, woningcorporaties, jeugdwerk, en alle andere partners.

In Gouda wilde verder niemand zo ver gaan met het invloed geven aan onze burgers. Het is dus nog niet van de grond gekomen. In Maastricht gaan ze het nu wel doen, aldus Binnenlands Bestuur:

In Maastricht en Venray gaan burgers binnenkort bepalen wat de prioriteiten van de plaatselijke politie moeten zijn. Via buurtvergaderingen en interviews krijgen wijkbewoners rechtstreeks inspraak.

Kijk, zo hoort het. Want veiligheid is iets dat in verschillende buurten op verschillende manieren speelt. En in die buurten is vaak het vertrouwen in de overheid verdwenen omdat bewoners niet het gevoel hebben dat er iets met hun inbreng wordt gedaan. Dat is zonde, want er gebeurt juist ontzettend veel op gebied van veiligheid. Het vertrouwen winnen is dus essentiëel, en dat zie je ook in Maastricht terug.

Eerste stap is daarom het terugwinnen van het vertrouwen dat er nu wél echt naar de burgers geluisterd wordt. ‘Als dat lukt, willen die burgers vervolgens ook best meewerken om de wijk leefbaar te houden.’ Bovendien, stelt Bessems, komt er dan ook ongevraagd informatie naar de politie die anders niet zou komen, ‘bijvoorbeeld over de aanwezigheid van hennepplantages, of beter nog, over plannen om een hennepplantage in te gaan richten.

In Engeland wordt er al langer op deze manier gewerkt, en daar heeft deze aanpak resultaat.

‘Deze aanpak deugt. Burgers voelen zich tevredener over het werk van de politie, maar er is nog een tweede effect waargenomen: de criminaliteit daalt aantoonbaar met tientallen procenten’, aldus de PvdA-bestuurder. ‘Men is er nog niet exact achter hoe dit werkt, kennelijk komt er een mechanisme van sociale controle en saamhorigheid op gang waarbij burgers zich “medeplichtig” gaan voelen voor het welbevinden van hun eigen wijk’.

Er zijn wel 2 belangrijke kanttekeningen: in Engeland is meer politiecapaciteit, en de overheid heeft directere invloed op de verschillende partners. Dat laatste hoeft geen probleem te zijn – we zijn ten slotte gewend om goed samen te werken, zoals in het Veiligheidshuis. Het eerste is al jaren een bekend probleem, er is gewoon te weinig politie.

Al met al is dit een interessante aanpak om in de gaten te houden en waar mogelijk over te nemen. Het motto van ons veiligheidsbeleid is “Gouda veilig, dat doen we samen”. Maastricht laat zien hoe je dat écht samen kan doen.

Eén van de meest vreemde verschijnselen in verkiezingstijd is het fenomeen “strategisch stemmen”. Ik heb dat nooit zo begrepen. Het lijkt me toch heel simpel: je bent het het meest eens met een bepaalde partij, dus stem je daarop. Wie de grootste wordt maakt niet zo uit, lijkt me. Je wilt toch dat je eigen partij het sterkste staat in het onderhandelingsspel na de verkiezingen. Bovendien, als je op een andere partij stemt, dan moet je ook niet verbaasd zijn dat die partij niet doet wat jij wil. Alleen maar nadelen dus.

Voor mij is het stemmen natuurlijk sowieso makkelijk: de partij weet ik al zeker. Dan nog de kandidaat. Ik stem niet op de lijsttrekker, maar kies altijd een andere kandidaat die me aanspreekt. Wat dat betreft heb ik het toch even lastig gehad. Jolande Sap de laatste maanden een hele sterke indruk gemaakt. Maar uiteindelijk kies ik toch liever een jonge kandidaat. Jesse Klaver redt het ook wel zonder mijn steun, en dan blijven Linda Voortman en Niels van den Berge over. Een rode en een groene kandidaat.

Maar omdat Linda Voortman erelid is van HemNet gaat mijn stem naar de nummer 10 van GroenLinks. En ik hoop haar woensdagavond bij de GroenLinks verkiezingsparty te kunnen feliciteren met een zetel!

Afgelopen woensdag was de eerste raadsvergadering sinds de installatie van het nieuwe college. Het lijkt een voorbode te zijn voor hoe we de komende vier jaar in de Raad gaan vergaderen. Zelf kon ik gelijk aan de bak als voorzitter, en dat was ook weer even wennen. Het onderwerp, het terugdringen van de wachtlijsten voor schuldhulpverlening, is beladen met een lange geschiedenis. Kwadraad, de organisatie die de schuldhulpverlening uitvoert, had er een rotzooi van gemaakt waardoor de wachtlijsten opliepen tot maanden, in plaats van de vereiste 4 weken.

Voor menig nieuw raadslid waren die geschiedenis en het nieuwe Armoedebeleid onbekend, en gecombineerd met een uitgebreid antwoordende Kwadraad liep de bijeenkomst flink uit – en dan waren er ook nog raadsleden die liefst ook nog ruimte voor debat hadden willen hebben. Met 12 partijen gaat het hard met de tijd, daar zal bij de agendering wel rekening mee gehouden moeten worden. Aan de andere kant: iedereen is nu wel goed geïnformeerd over de stand van zaken, en kan daardoor de nieuwe voorstellen en aanbesteding van de schuldhulpverlening goed controleren.

Kennis is macht
Het vuurwerk kwam in de grote zaal in het deel na de pauze. Een deel van de oppositiepartijen had een soort spoeddebat aangevraagd over de jaarrekening en de bezuinigingen. Dat is raar, want juist rond deze tijd staan standaard al allerlei bijeenkomsten gepland over de jaarrekening (het overzicht van de financiële en beleidsmatige resultaten van het afgelopen jaar), de stand van zaken in het lopende jaar en de kaders voor de begroting van volgend jaar.

Het ging dus niet over de bezuinigingen, maar over een procedurevoorstel van Gouda Positief, Gemeentebelangen, Gouda 50+ en Trots om een informerende sessie over bezuinigen met een deskundige te doen, en een workshop ”waarin de Raad verkent welke uitgangspunten, doelstellingen en uitwerking zij voor ogen heeft bij de bezuinigingen in Gouda”.

Als GroenLinks hadden wij aan die deskundige niet zo’n behoefte (de PvdA stelde dat nog wat sterker in de vrees voor Dr Clavans). Als fractie krijg je een budget voor scholing, en als je wilt weten wat bezuinigen is en andere cursussen gemeentelijke financiën kan je dat als fractie organiseren en uit je eigen budget betalen. Dat is logisch, maar Gouda Positief reageerde direct als door een wesp gestoken. De suggestie dat ze een cursus nodig hebben (een cursus waar ze zelf om vragen) was zo schandalig dat het even wachten tot de (uitstekende) voorzitter Van den Haak hen het woord had gegeven, een tamelijk elementaire fatsoensregel in de Raad, terzijde werd geschoven.

De sfeer was al matig, aangezien niemand in de Raad graag over procedurevoorstellen in debat gaat. Daar hebben we nu juist het Presidium voor – waar nota bene Jan de Laat van Gouds Positief zelf in zit. Misschien dat daarom De Koning van GBG het nodig vond om de boel nog wat verder op scherp te zetten door ondanks duidelijke afspraken een uitgebreid inhoudelijk voorschot op de jaarrekening te nemen.

Na wat emotioneel geharrewar over het voorstel was de conclusie na zo’n drie kwartier dat het presidium maar met een agenderingsvoorstel moest komen. Ik zal wel niets van nieuwe politiek begrijpen, maar op deze manier worden de uitdagingen van de stad niet echt aangepakt. Het worden nog 4 onrustige jaren zo.

Het zijn drukke dagen in de Raad. Maandag, dinsdag én woensdag komen we bij elkaar om de afronding van het formatieproces te bespreken. De kandidaat-wethouders zijn maandag ondervraagd, en dinsdag geïnstalleerd. Daarmee heeft Gouda vanaf vandaag weer een college, en voor de tweede keer zit GroenLinks daarbij. Dit keer met een wethouder van buiten, Wendy Ruwhof. Zij maakte maandagavond al indruk door zich soepel door de vragenronde heen te manoevreren. Ze maakte ook, tot tevredenheid van oppositiepartij Gouda Positief, duidelijk dat ze een doener is. Of dat bij het stemgedrag heeft geholpen is lastig terug te redeneren: met 27 stemmen vóór en 8 tegen zijn er verschillende combinaties mogelijk bij de oppositie.

Debat is voor mietjes
Op dinsdagavond werd eerst het coalitieakkoord besproken. Dat kan een uitstekende gelegenheid zijn voor mooie betogen en leuke debatten over de toekomst van Gouda, die zo’n avond aantrekkelijk maken voor publiek en de raadsleden zelf. Dat gebeurde dus niet. Er stonden wel interruptiemicrofoons opgesteld, maar een spreekgestoelte ontbrak. Iedereen deed het verhaal dus van de eigen plek, en de ene keer dat iemand wilde interrumperen werd dat keurig in de kiem gesmoord door de voorzitter. Door dit gebrek aan weerwoord was er dan ook weinig aandacht voor het akkoord zelf in de krant van vandaag, en des te meer voor de ongezouten en soms ongefundeerde kritiek van de oppositie.

Wat mij bijna van het pluche deed vallen van verbazing was trouwens hoe de oppositie zichzelf liever volledig buitenspel had gezet. Laten we het maar op de onbekendheid met de politiek van de meesten gooien. Want wat is er mooier als Raad dan een akkoord op hoofdlijnen? Niet, zoals de afgelopen periode, van alles dat al in detail is vastgelegd. Niet een coalitie die zich kan verschuilen achter artikel 4 lid 5 sub C van een compleet vastgelegd akkoord, maar een aantal concrete prioriteiten waarbinnen volop ruimte is voor de Raad – en dus de oppositie – om zelf met nadere doelen, indicatoren en oplossingen te komen. Om dezelfde reden moet de oppositie eerder blij zijn dat de bezuinigingen niet al tot op de komma zijn vastgelegd. Dan kan je helemaal vier jaar lang uit je neus gaan eten als raadslid.

Het meest tenenkrommend daarin was Gouda’s 50+ Partij. Om te beginnen vroegen ze zich af hoe het veiligheidsbeleid concreet ingevuld zou worden. Nou, beste collega’s, dat gaat met het Veiligheidsbeleid gebeuren, zoals dat in januari is vastgesteld en in het akkoord wordt aangehaald. Dat beleid waarvan de woordvoerder van de 50+ Partij sprak “De fractie van Gouda50+ vindt de kadernota duidelijk en goed op hoofdlijnen. De nota is een goed vervolg op hetgeen de afgelopen vier jaar is gedaan“. Even vergeten dat jullie daar voor waren? Een ander belangrijk punt dat de 50+ partij miste was het openbaar vervoer in de Korte Akkeren. Nog los van dat zoiets niet in een akkoord op hoofdlijnen past (daarin wordt de mobiliteitsvisie aangehaald, waarin OV een prioriteit is), maar waarom komt de partij dan niet met een initiatiefvoorstel of motie? Het doet nogal wat afbreuk aan ferme woorden over wat er mist als je zelf nooit actie onderneemt. Dat mag als je voetbal kijkt op TV, lekker vanaf de bank roepen hoe die voetballers het moeten doen zonder zelf te sporten, maar in de Raad ligt de lat wel wat hoger. Ik kijk dus uit naar het voorstel van Gouda 50+, met financiële onderbouwing, over het terugkeren van de bus in de Korte Akkeren.

Volgens mij betekent het hoofdlijnenakkoord juist kansen voor de Raad om initiatief te nemen en het college aan te sturen en te controleren. Hoe krijgen we Gouda in de top 10 van meest duurzame gemeentes? Hoe houden we het sociaal beleid overeind? Daar kunnen we straks in de Raad écht over in debat gaan, zonder dat alles al vastligt. De komende 4 jaar levert dat hopelijk betere besluiten en interessante politieke avonden op. Ik hoop dat de oppositie die kans grijpt. De SP snapte het in elk geval al.

Vanochtend werd het nieuwe college gepresenteerd. Na een overzicht van de speerpunten van het college (Jeugd en veiligheid, Werk en meedoen, Gouda beter op de kaart, Bereikbaarheid en parkeren, Duurzaamheid en Solide financiëel beleid) en de doelen die we willen bereiken kwamen de wethouders. Namens GroenLinks komt Wendy Ruwhof in het college als wethouder Duurzaamheid & milieu, Verkeer, Stedelijk beheer en Wijkaanpak. Een portefeuille die prima aansluit bij waar we op hebben ingezet in de onderhandelingen.

Daarmee eindigt een periode van radiostilte gelukkig. Vanaf januari zijn we met de fractie en het bestuur bezig geweest om een geschikte opvolger van Arnout Menkveld te zoeken. Wendy Ruwhof stak qua kennis, ervaring en uitstraling duidelijk uit boven de andere kandidaten. Haar ervaring als directeur van de Milieudienst van het ISMH maakt haar uitstekend geschikt om onze speerpunten voor elkaar te krijgen de komende 4 jaar.

De inhoudelijke onderhandelingen verliepen in een prettige lentesfeer. Dat maakte het des te moeilijker om afscheid te nemen van één van de partijen. Dat dat de ChristenUnie werd was voor ons een moeilijk besluit, omdat het pijnlijk is afscheid te nemen van een partij met wie je goed hebt samen kunnen werken in het vorige college, en die een uitstekende wethouder hadden. Het zegt ook iets over hoe de VVD zich heeft opgesteld in het proces. Die zijn er goed in geslaagd om de irritaties uit het verleden weg te werken door zich constructief op te stellen, en hebben een kundige wethouderskandidaat naar voren geschoven.

Het akkoord bevat voldoende sociale, groene en tolerante punten. De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, duurzaamheid als een van de 6 speerpunten met de vervuiler betaalt en streven naar een CO2-neutrale stad, en blijven strijden tegen discriminatie en uitsluiting.

We gaan wel een flinke uitdaging tegemoet. Er moet 15 miljoen euro structureel bezuinigd worden, op een begroting van 200 miljoen euro. En in zo’n begroting ligt heel veel geld al vast. We hoeven niet gelijk volgend jaar op 15 miljoen euro te zitten, maar we zullen wel snel die plannen moeten uitwerken. In de onderhandelingen hebben we het onderlinge vertrouwen gekregen dat we daar wel uit gaan komen. Het gaat een spannende, uitdagende tijd worden, waarin we zeker ook als Raad echt het verschil kunnen gaan maken!

De presentatie was vanochtend, hieronder de beelden van West – compleet met de spindoctorende twitterbrigade.