Vier uur per week zinloos op school – Binnenland – de Volkskrant

Uit het Zembla-onderzoek, uitgevoerd door B&N Panelwizard, blijkt dat bijna eenderde van de scholieren het liefst minder onderwijsuren wil (ten gunste van huiswerktijd of vrije tijd). Maar meer dan tweederde van de leerlingen geeft aan vooral meer kwaliteit te willen van de lessen die ze krijgen, omdat ze dan meer leren en dat beter is voor hun toekomst.

Rijp, bomen, kou, ijs, zon. Volgens mij is half Nederland er vandaag op uitgetrokken om mooie plaatjes te schieten. Dus toen ik even de stad in moest nam ik ook mijn toestel mee. Maar het mooiste blijft toch je eigen uitzicht.

Meer:

Het heeft even geduurd, excuses. Gouda was even niet op de hoogte van het politieke spel, zoals ik pijnlijk merkte toen ik de digitaal ondergedoken CB te G tegen het lijf fietste vrijdag (of mag ik je naam nog noemen?).

Het was een lange, maar desondanks niet zo heel spectaculaire vergadering. Er was voldoende tijd voor sommigen om even een sudoku te maken tussendoor (foto). Het begon met een rapport van de rekenkamer over subsidieverstrekking (eigenlijk gaat het wel goed, maar toch ook weer niet). Dit kwam later in de echte raadsvergadering nog terug bij het besluit om enkele onrechtmatig tot stand gekomen subsidies (bijvoorbeeld doordat de aanvraag te laat was ingediend) alsnog te verstrekken. Het hoe, wat en hoeveel geld was in een vertrouwelijke memo uitgelegd, wat Dirk Barth nog noopte tot alweer een prachtig citaat, toen hij over die memo begon: “Voorzitter, ik hoop niet dat u aangifte doet vanwege het smijten met staatsgeheimen”. Het blijft wel lastig: mag je überhaupt het bestaan van een vertrouwelijk document erkennen?

Van onze amendementen werd er 1 (net) niet, en 1 wel aangenomen. Er waren wel weer heel wat moties en amendementen, het wordt wat levendiger in de raad vergeleken met vorig jaar. Ook leuk om te zien dat de PvdA ook wat oppositionele trekjes begint te krijgen, met een amendement dat “het college op de knieën dwong”. Gratis trouwen blijft daarmee voor iedereen in Gouda in het stadhuis mogelijk. Het werd ook niet zo handig verdedigd door het college: je moet natuurlijk niet zeggen dat het maar om een kleine groep gaat – als het er 10 per jaar zijn, dan vallen de extra kosten dus erg mee. Het werd niet unaniem aangenomen, maar wel met een enorme meerderheid.

Opvallend detail was de enorme greep die de VVD in de stadskas wilde doen. Is dat nou die financiëel degelijke partij? Zodra het om zielige parkeerders gaat maakt geld in elk geval niet meer uit. Jammer dat, ondanks dat ze af en toe wel iets groens of sociaals roepen, die partij toch nog steeds als het puntje bij paaltje komt de verkeerde dingen steunt. Bereikbaarheid is meer dan autobereikbaarheid! Het geld is bovendien nodig, want zoals wethouder Harro Jansen zo mooi zei: “we willen vooruit met parkeren”.

Aan het slot heb ik de prijzen uitgereikt aan Fred de Wit en Dirk Barth als “leukste raadsleden”. Het was bijna 11 uur, sluitingstijd dus, maar Dirk Barth nam zijn tijd voor een prachtige acceptatiespeech. Hij ging er echt voor staan, en zowaar verdween de “eeh”. Een verdiende winnaar. Ook Fred nam de prijs met verve in ontvangst, hoewel hij wel een opzichtige poging deed ook volgend jaar te winnen, door zich te profileren als “niet-collegepartij” in plaats van oppositie, op die manier een geheel eigen categorie creërend.

De slotwoorden van de burgemeester, vooral een opsomming van wat we allemaal voor nota’s hadden vastgesteld, waren wat droger van toon. Hij had wel een kadootje voor iedereen: het bronzen stadsspeldje, de nieuwe decoratie voor leukste ambtenaren (allemaal dus). “Het huisje”, zoals de griffier het de dag erop noemde. Toch jammer, om direct geconfronteerd te worden met een doosje waar “Schoonhovense traditie” op staat…

Radio TV West

RIJSWIJK – Het modewonrd goeiemoggel heeft tot een vechtpartij geleid in een capé in Rijswijk. Een bezoeker dacht dat hij vonr ‘monkonl’ werd uitgescholden toen twee mensen elkaar bekloeten met goeiemoggel en skloeg er verpvolgens op..

Goede kans dat deze winnaar nu eindelijk ook eens mijn website bekijkt. In de informele poll die de afgelopen weken heeft gelopen is Dirk Barth (CDA) als winnaar uit de bus gekomen. Hij mag zich het Leukse Raadslid van een Collegepartij noemen. Een titel die overigens mede is voortgekomen uit het feit dat ik maar 20 opties in een peiling kwijt kan, waardoor een verkiezing tot Leukste Raadslid niet mogelijk was. U kunt nog stemmen voor het leukste oppositieraadslid. Ook deze peiling lijkt populair te zijn bij de SGP-achterban, hoewel ik het Fred wel zou gunnen. Wel is het verontrustend om als jonge linkse anarchist door het EO-filter te komen…

Een gelukkige Dirk Barth straalt in de camera na het vernemen van de uitslag

Over de winnaar
Dirk is een minuut eerder dan ik geïnstalleerd als raadslid (de eed gaat voor de belofte), dus ik zou hem een generatiegenoot kunnen noemen. Hij heeft al menig Quote Van De Avond gescoord. In een vergadering werd hij door de voorzitter gemaand meer in de microfoon te praten omdat niemand hem verstond, waarop hij de gevleugelde woorden sprak “ach, wat ik zei is toch niet interessant”. Tijdens de eerste termijn van de algemene beschouwingen zat hij met een briefje waarop stond “life is a sexually transmitted disease”, en de tweede termijn kwam “voor zover ik het begrijp ziet het er niet slecht uit”.

Ik kan dan af en toe scherp uit de hoek komen over mijn collega-raadsleden, maar Dirk heb ik nog niet kunnen betrappen op iets dat de moeite van het zeuren waard maakt. Nou ja, ga niet tellen hoe vaak hij “ehh” zegt.

Suggesties voor een leuke prijs zijn welkom. Ook van Dirk zelf.

De einduitslag:

1. Dirk Barth (CDA) (33%)
2. Mohammed Mohandis (PvdA) (21%)
3. Hilde Niezen (GL) (15%)

AD.nl – Gouda – ‘Bureau Goverwelle niet sluiten’

Mocht sluiting van het bureau in Goverwelle aan de orde komen, zal GroenLinks zich daar tegen verzetten, zegt GL-raadslid Klijmij van der Laan. De politie is dan immers wel heel ver weg voor de mensen. Hij wijst op de voorgeschiedenis van dit politiebureau en hij vindt ook dat er juist een fijnmazig net van politieposten nodig is. ,,Het is niet voor niets dat we juist pleiten voor een politiepost in de binnenstad.’’

Van Bijsterveldt wil niet tornen aan de norm. ,,De kwaliteit van het onderwijs moet beter. De leertijd moet optimaal worden benut.”

Aldus het AD. Misschien moet mevrouw Bijsterveldt maar eens op bijscholingscursus. Dan kan iemand haar uitleggen wat het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief is.

Oh nee, dat gaat niet. Docenten hebben namelijk helemaal geen tijd om mevrouw Van Bijsterveldt iets uit te leggen. Er moet namelijk keihard (over)gewerkt worden door die docenten, omdat we in Nederland nu eenmaal niet zoveel geld willen uitgeven aan goed onderwijs. Dus hebben docenten hier de meeste lesuren voor een fulltime baan in Europa, en is het niet de kwaliteit van het onderwijs maar het beschikbare geld dat bepaalt hoe groot de klassen zijn. Het lerarentekort moet worden opgelost door op studenten (dus aankomende leraren!) te bezuinigen.

Ondanks dat hebben wij wel goed onderwijs, maar dat druk je niet uit in gegeven uren, maar in rapporten van de onderwijsinspectie. Ik sta daarom volledig achter de actie van het LAKS om de 1040-urennorm te verminderen. Beoordeel mij maar op wat ik voor de klas doe, en niet hoeveel uur ik daar sta.

Een mooie uitsmijter van het AD-artikel:

De druk op docenten is groot. Meer dan de helft van de 130 docenten werkt nu al tot acht uur per week over. Dat is niet vol te houden, zegt Flikweert. Hij vreest dat een boete hem dwingt tot maatregelen die de kwaliteit aantasten. ,,Bijvoorbeeld klassen vergroten.’’ Flikweert: ,,Een boete leidt er alleen maar toe dat we nog minder financiële middelen hebben om het probleem op te lossen.’’

Bloggers bloggen over van alles, en ik kies met name voor politiek en onderwijs, maar stiekem bloggen bloggers het liefst over zichzelf. Naja, ik in elk geval wel.

Dus toen David Rietveld blogde dat er zoiets bestond als een Blog50 was mijn interesse gewekt. Snel inschrijven dus. Vandaag kwam de nieuwe ranking uit, en tada – in de algemene lijst op nummer 27, in de categorie politiek op 2. Net na Jan Marijnissen (maar ik schrijf al mijn teksten wel zelf!), en net vóór GroenLinks blogosaurus David. Even verderop staat ook collega Arnoud Boer. Ik sluit me aan bij hun oproep: registreren bij Bloglines, linken naar elkaar en laat zien dat GroenLinks qua bloggen nog steeds de meest vooruitstrevende partij is!

Verdonk begint ‘Trots op Nederland’

Verdonk is populair: bij de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar kreeg ze van alle VVD’ers veruit de meeste voorkeurstemmen. Haar beweging zal zich vooral bezighouden met maatschappelijke problemen als files, ouderenzorg, onderwijs, immigratie en integratie.

Laat ze alles doen, maar alsjeblieft: blijf van het onderwijs af. We hebben het al zwaar genoeg zonder een hijgerige “aanpak” van Rita Verdonk.

Want menigmaal drukten de ouderen van de diverse ouderenbonden ons op het hart: ga het college flink achter de broek zitten! In het zaaltje van ISV hadden de ouderen (OSO, Seniorenraad en leden van ANBO, KBO en PCOB) een forum georganiseerd onder leiding van oud-burgemeester Jan Hein “onze mooie stad Gouda” Boone. Een leuke en leerzame bijeenkomst, over de ouderenadviseur, wonen, WMO, veiligheid, vrijwilligers en Westergouwe.

Over de ouderenadviseur was weinig bekend, wat waarschijnlijk verklaart waarom de ouderen hier niet zo tevreden over waren. Met name de mogelijkheden: de ouderenadviseur wacht nu op vragen die komen, in plaats van actief naar de ouderen toe te gaan.

Punt twee op de volle agenda was de ouderenwoningen en woonzorgzones. In het bestuursakkoord is afgesproken dat 25% van de nieuw te bouwen woningen betaalbaar moet zijn. Belangrijk, zeker omdat mensen niet zo snel lijken te verhuizen als we eigenlijk willen, en betaalbare woningen niet zo snel vrijkomen. Ook hier de aansporing om het college achter de vodden te zitten.

Het punt wonen is echt mijn hobby, nu kwam een moeilijker onderwerp: de WMO. Voornaamste insteek vanuit de WMO-raad is dat collectieve voorzieningen niet ten koste mogen gaan van het individuele maatwerk. De basisgedachte van de WMO is inderdaad die individuele, vraaggerichte aanpak. Maar soms zijn er meer mensen gebaat bij een collectieve voorziening, zoals nu het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer. Bij te weinig gebruik wordt dat onrendabel, en betekent dat dat je mensen buiten de boot laat vallen. Vandaar dat de meeste fracties voor CVV een uitzondering willen maken als collectieve voorziening. De lat moet wel hoog liggen: de WMO gaat om individueel maatwerk, en voor een collectieve voorziening kies je dus alleen als daarmee voor meer mensen een betere oplossing wordt gezorgd. De angst voor precedentwerking vanuit de WMO-raad lijkt mij dan ook niet geheel terecht.

Een korte pauze gaf de gelegenheid wat meer koffie in te nemen, waarmee we klaar waren voor het punt Veiligheid. Zoals te verwachten was maakte dit onderwerp weer veel los. Eén man, uit de omgeving van Oost, leek zelfs alleen te komen om z’n hart te luchten – ik wilde hem nog even spreken na het forum, maar toen was hij al lang weer vertrokken. Mijn insteek was vooral dat we nog te weinig doen om het gevoel van veiligheid te verbeteren, want het is niet te accepteren dat mensen bang thuis blijven zitten en zo in hun vrijheid worden beperkt – of het nu om een gevoel gaat of daadwerkelijke onveiligheid.

Over vrijwilligers werd wat korter gesproken. Het Vrijwilligers Informatie Punt heeft nog geen informatie, en speelt nog niet de centrale rol die we willen. Er ontstond nog een leuk uitstapje naar de maatschappelijke stage/dienstplicht. Sommige fracties zijn erg voor; ik ben vooral tegen het verplichte karakter ervan, dat in tegenspraak is met vrijwilligheid. Mijn opmerking dat we ook niet alles naar het onderwijs moeten schuiven leverde een positieve reactie op (van iemand uit het onderwijs). De eerste en beste opvoeders zijn de ouders, het onderwijs is een goede tweede maar geen wondermiddel voor alle steken die ouders laten vallen.

Met al die onderwerpen was het veel te snel 5 uur, waardoor het punt Westergouwe verviel. Hier komt nog een keer een bijeenkomst over, zo werd beloofd. Hopelijk zijn er dan ook wat meer ouderen. Op de SP na (ziekte) waren alle partijen vertegenwoordigd. Daardoor kwam de hoeveelheid aanwezige raadsleden bijna hoger dan de hoeveelheid ouderen. Ondanks dit bijna-overwicht waren de raadsleden gewillig. Het college gaat achter de broek gezeten worden. Ik ben benieuwd.

PvdA-Fractievoorzitter Jacques Tichelaar:

‘We hebben Europa niet geruild tegen het ontslagrecht,’

PvdA-Kamerlid Diederik Samsom:

Hebben wij nu echt onze kiezers bedrogen door een referendum tegen te houden dat er toch niet gekomen zou zijn (eerste kamer wijst het af) en het voortbestaan van een goed ontslagrecht dat zekerheid biedt te redden?

Mooi spel, Koehandel.

Chris Bellekom: Grijs en grauw

Nu begrijp ik volkomen dat je je als arrogante opgeblazen kwal mag gedragen als je een leuk prijsje gewonnen hebt, maar de beste man komt uit Bergen op Zoom. Dan moet je gewoon je mond houden, want Bergen op Zoom; er gaat geen toerist vrijwillig heen, behalve als ze drugs moeten hebben

Deelsessie 2 was een lastige keuze: ga ik naar de inhoudelijke discussie over de sociale kant van GroenLinks (spreiding van macht, inkomen en kennis), ga ik met rode oortjes luisteren naar het verhaal dat we een potentieel van 14 zetels hebben, of zoals het de ware GroenLinkser betaamt: procedureneuken over het opstellen van kandidatenlijsten.

Dat laatste dus. De opkomst was verassend laag, terwijl dit juist een onderwerp is waar veel discussie over is geweest. Het zou allemaal niet eerlijk zijn gegaan, te weinig informatie, en de schotten tussen blokken moeten weg! Kortom, ik verwachtte een volle tent.

In alle rust zaten we met een paar handenvol mensen in de tent, waaronder panelleden David en Christian. Dat scheelde, want dat maakte de discussie wat overzichtelijker en betekende dat iedereen wat meer de kans zou hebben om aan het woord te komen. Ook hier was natuurlijk een Ridder te Stokpaard, maar gelukkig droeg dit meer bij aan de discussie. Erg jammer was het dat de Zuid-Hollandse statenfractie, die bij de Eerste Kamerverkiezingen nog zo’n grote mond had en een statement meende te moeten maken, juist bij deze bijeenkomst ontbrak. Dat versterkt het beeld van een wilde, ondoordachte actie waarbij het zogenaamde principiele punt eigenlijk een ondergeschikte rol speelde.

De dilemma’s die werden gepresenteerd zijn groot: expertise van buiten of mensen die sporen in de partij hebben verdiend? Een informerende of een sturende kandidatencommissie? Hoe divers moet je lijst zijn? Welk mandaat krijgt een kandidatencommissie om te filteren?

In Utrecht was men tevreden over hun ledenreferendum: de leden mochten een persoonlijke top 10 maken, en daaruit werd een lijst samengesteld. In de ALV kon deze volgorde nog worden geamendeerd.

Toch hoop ik ook dat er een duidelijke rol blijft voor de kandidatencommissie. Niet alleen in het informeren, maar ook een duidelijk advies: is de kandidaat geschikt, zo ja in welke rol. De kandidatencommissie heeft een beeld van alle kandidaten, van de toekomstige fractie-samenstelling, en heeft meer gesproken met alle kandidaten dan de leden. Die leden hebben het laatste woord, maar dat kan niet zonder goede informatie.

Na deze bijeenkomst kon ik me terugtrekken in het nerdhok internetcafe om bij te bloggen. Via mail en sms hadden medebloggalowbewoners Brechtje en Gert Jan zich helaas afgemeld, dus het wordt iets rustiger in ons hok. Aan de andere kant, dan is er meer ruimte voor de laptops op de tafel.

Maar uit de CPB-studie bleek dat vrijwel nergens op de wereld studenten in het hoger onderwijs zo weinig leren als in Nederland. Dat Nederlandse afgestudeerden toch wel wat kunnen, danken ze vooral aan hun uitstekende middelbare scholen.

Zo, die zit. Alma Mater, stuur maar een boeketje, want dankzij mijn collega’s studeert er af en toe nog iemand bij jullie af. Vandaag berichtte de Volkskrant dat het niveau van universitair onderwijs wordt overschat. Sterker nog, als je het artikel zo leest is het gebruik van de term “universitair onderwijs” al een overschatting. Als iemand met toch heel wat ervaring in de universitaire wereld als student kan ik deze opmerking volledig herkennen:

Het probleem ligt bij de universiteiten zelf. ‘Een groot deel van het bacheloronderwijs wordt gezien als noodzakelijk kwaad’, zegt Dittrich. Als corvee. Een echte wetenschapper doet immers onderzoek. ‘Ik kan me niet onttrekken aan de indruk dat het bacheloronderwijs onder aan de rangorde staat, na onderzoek, masters en externe taken.’ De universiteit, aldus Dittrich, vindt de bacheloropleiding kennelijk optimaal als die nog net door de keuring komt.

Daar waar je een graad nodig hebt om kinderen op het basis- en voortgezet onderwijs te mogen onderwijzen, is dat op de universiteit niet nodig. Ik hoopte dat het iets beter zou zijn sinds “mijn tijd”, maar blijkbaar niet. Colleges waren vaak saai en niet inspirerend, doelen niet helder en bij tentamens was het vaak belangrijker om een of ander loos feitje te hebben onthouden dan ruimte te geven om te laten zien dat je een stel hersens had waar je analytisch mee kon nadenken. Na de middelbare school, die mij prima was bevallen omdat ik daar redelijk zelfstandig (nog vóór de Tweede Fase) en uitdagend onderwijs kreeg, viel de universiteit zeker het eerste jaar genadeloos door de mand als schools en saai. Nu was (en ben) ik gelukkig gek op aardrijkskunde, dus de inhoud was wel boeiend – maar wat er mee gebeurde stelde niet zoveel voor.

Dat er veel ongemotiveerde studenten rondlopen in het hoger onderwijs kan ik me ook wel voorstellen. Motivatie krijg je door geïnspireerd te worden, door aantrekkelijke colleges, uitdagende opdrachten. Niet door colleges die je net zo goed had kunnen missen. Ik ben meer dan eens als stuudje getypeerd, maar ik geef het rustig toe: menigmaal zat ik vooral de krant te lezen in de collegebanken, Bert & Ernie na te doen (let vooral op de reactie: het lag aan de zaal, aan de studenten, aan de journalist…), bleef ik alleen uit een soort vaag verantwoordelijkheidsgevoel (het is ook niet leuk voor een docent als na de pauze zo’n 100 van de 120 studenten niet meer terugkomen), en ben ik zelfs een keer in slaap gevallen. Dat leverde gelijk hilarische taferelen op trouwens, want het bleef niet onopgemerkt. Ondanks dit alles heb ik een drs voor m’n naam staan – maar dat zegt dan misschien ook wel weer iets over de kwaliteit.

Opvallend is dit alles vooral, omdat er vooral geklaagd wordt over het middelbaar onderwijs – de sector die verantwoordelijk is voor onze goede internationale resultaten. Vooral de VMBO-leerlingen blijken geweldig te zijn. De uitval is daar wel hoog, en dat is zeker een probleem. Alleen, de “diplomaloze uitval” is in het hoger onderwijs even hoog. Waar blijven de moord en brandschreeuwers? En wie zal de eerste zijn die zegt dat het VMBO eigenlijk best goed is?

Voor de studenten van nu hoop ik dat er iets verandert, en dat zij wel goed onderwijs krijgen op uitdagend niveau. En als niet iedereen dat kan volgen: pech. Leg de lat maar hoog, en zet het onderwijs op een bijpassende positie.

21 juli

Op allerlei vlakken en plekken word je met angst geconfronteerd. Zeker als je met een documentaire bezig bent en je wat doorvraagt. Ook dan kom je soms muren tegen, maar dan muren die in de mensen zitten.

Het zal waarschijnlijk wel zijn opgevallen dat ik de naam van “onze Palestijn” die werd mishandeld door de Israelische politie niet heb genoemd, en zijn gezicht niet op de foto stond. Te gevaarlijk volgens veel mensen hier. Hij wilde ook zijn familie niet in beeld hebben bij de documentaire. Ons plan om de docu op youtube te zetten hebben we ook maar in de ijskast gezet. Dat is een voorbeeld van de keiharde realiteit die je hier af en toe in je gezicht slaat.

Een ander voorbeeld was vanmiddag, ook bij het filmen van de docu. Iemand die regelmatig op tv komt in Palestina, zich uitspreekt tegen de bezetting, en geen problemen heeft met publiciteit. Bij het checkpoint werd hij toch wat zenuwachtig. We stonden bij de voetgangersingang (een langwerpige kooi), en de anders niet zo eisende Osama drong er nu toch wel direct op aan om niet te lang te filmen: er hingen camera’s, je wist maar nooit of er nog ellende van kon komen. We hielden daar rekening mee en hielden het stukje hier kort. We hadden hem vlak hiervoor ook al uitgebreid thuis gesproken en veel (teveel) bruikbaar materiaal verzameld. Vooral het idee dat er al 2 keer soldaten waren langsgeweest om middenin de nacht het huis te onderzoeken maakte indruk op me. Je ziet het al voor je: klein jongetje, broer en zus en ouders, ‘s nachts op straat terwijl zwaar bewapende soldaten je kamer op z’n kop zetten.

Aangezien ik door het snelle filmen nog wat tijd overhad kon ik nog wat meehelpen met het verven van de apartheidsmuur. Op een stukje staat nu een mooi strand met palmen, strandbal en een zonnende dame. Dat maakt het iets draaglijker dan het lugubere grijze beton.

We eindigden met een Nederlandse maaltijd. Geen macaroni, maar bloemkool, gehaktballen, aardappelpuree en worteltjes. Pannekoeken als toetje. We werden geholpen door Roel, die ons eerder al spontaan ondersteunde bij het voetballen. Er was genoeg eten voor een vluchtelingenkamp, het duurde ook uren voor alles gebraden, gebakken en gekookt was. Met anderhalf uur vertraging werd het eten geserveerd. Het viel goed en zwaar – Nederlands eten is wat minder geschikt voor dit klimaat. Als echte Nederlanders stortten de gastouders zich al snel op de pannekoeken, zodat ik niet eens de kans kreeg mijn eigen baksels te proeven. Mijn ballen waren in overvloed beschikbaar en heerlijk, al zeg ik het zelf. Een mooie afsluiting, en dan ook nog zicht op een lekker lange nacht. Morgen zijn de presentaties van de workshops, ik ben benieuwd.

20 juli

“In winter, maybe four hours, in summer at least 5, you nutters!”. Onze chauffeur verklaarde ons voor gek met onze geplande woestijnwandeling naar Jericho. Hij had gelijk, ‘s zomers is het zo 35 graden in de schaduw en daar heb je bar weinig van in de woestijn.

De bus vertrok tegen 7 uur in de ochtend om nog wat relatieve koelte mee te pakken. Bij het begin van de wandeling om 8 uur was het al over de 25 graden. Na wat heuveltjes kwamen we bij de Wadi Kilt naar Jericho. Langs de wadi loopt een kanaaltje dat water van een bron naar het lagergelegen Jericho (meer dan 200 meter onder zeeniveau) brengt. Het kanaaltje is modern, maar 2000 jaar geleden lag hier al een aquaduct om het winterpaleis van Herodes van water te voorzien. Af en toe zagen we daar nog resten van.

Lopen in de volle zon met een paar kilo baggage (3 kilo water, lunch, etc) valt niet mee. Het pad was smal en bezaaid met losliggende stenen, dus uitkijken waar je loopt. Op een gegeven moment raakten we iets van het pad af, waardoor we te hoog kwamen. Om weer naar beneden te komen duurde even, want voor je het weet lig je een stuk lager.

Halverwege hadden we een rustpauze bij het St. George klooster. Even in de koelte van het gebouw uitpuffen, opdrogen en water drinken. AlleenGerben mocht er niet in, omdat hij een korte broek aan had- de vrouwen met korte broeken mochten er wel in van de oude priester bij de poort. We kregen een snelle tour door het gebouw, waarbij we vermanend werden toegesproken als iemand met z’n rug naar het altaar stond.

Het tweede deel liep ook langs de wadi, bovenaan de afgrond. De rust die we in het eerste deel hadden werd nu wat verstoord door 2 jongens op ezels die achter ons aan reden, met hun mobiel met muziek aan. Je moet de grond in de gaten houden om niet te struikelen, maar tussendoor konden we nog wel ruimschoots van het landschap en de dieren (een soort marmotten, herten, vogels) genieten. En als geograaf kon ik het ook niet nalaten de steensoorten en versteende sedimentlagen te bewonderen.

Het zwaarste stuk kwam toen we het ravijn van de wadi uitliepen, de vlakte op waar Jericho ligt. Dat is een soort heteluchtoven, ook weer zonder veel schaduw. Hier werd veel zweet vergoten, we stonden hier ook wat meer stil zodat we de resten van het winterpaleis van Herodes konden bewonderen. Er was opluchting alom toen het busje met airco ons kwam ophalen en naar een restaurant vol toeristen bracht – maar we zijn wel de bikkels die in 5 uur naar Jericho zijn gelopen. De tocht eindigde met veel versgeperst sinaasappelsap en een tripje per Teleferique naar de Mount of Temptation. Luierend met een ijsje genoten we van het uitzicht over de oudste stad ter wereld, Jericho. Je beseft je dan ook dat er nog zoveel mogelijkheden in dit land zijn voor toerisme, en hoe beperkt men hier is door de bezetting. Zo is ook elk vrij moment toch weer een confrontatie met de werkelijkheid.

12 juli

De Israelis zijn Gaza binnengetrokken. Een klein nieuwsfeitje in Nederland, hier toch even reden voor onrust. Wat is er aan de hand? Is het ernstig? Wat betekent dat voor hier? Maar het bleef rustig in de stad. Toch word je weer met je neus op de feiten gedrukt: je bent hier in een conflictsituatie. Het leven is onvoorspelbaar, en hier helemaal.

Het berichtje kwam per sms binnen tijdens onze tour door de Salesian School, een school voor beroepsonderwijs. De 17-jarige zoon van ons gastgezin leert hier voor electricien. Bij het complex hoort een museum met tientallen kerststalletjes van over de hele wereld. Vanaf het dak heb je een geweldig uitzicht over de stad en richting de bergen in Jordanië. De school zelf is een private school, die grotendeels wordt gefinancierd via de kerk en andere katholieke organisaties. Het lesgeld is ongeveer 550 dollar per jaar – voor veel families onbetaalbaar. Bedenk dan dat dit bedrag de helft is van wat andere scholen vragen.

Er waren geen leerlingen, want het is vakantie. Om de Nederlandse leerlingen jaloers te maken: 3 maanden zomervakantie. En dan nog een maand rond kerst, een week rond pasen, en ga zo maar door. Er wordt met alle religieuze dagen van moslims, katholieken en oosters-orthdoxen rekening gehouden.

We liepen dus door legen lokalen vol machines, houtzagen, schakelborden, etc. De machines waren om machine-onderdelen te maken. Soms worden scholen met dat soort apparaten aangevallen door de Israelis, omdat die bang zijn dat er wapens en kogels mee gemaakt worden. Het geeft wel een extra dimensie aan je corvee…

In het AEI kregen we een presentatie over de muur en alle plannen eromheen. Zo mag er bijvoorbeeld niet binnen een afstand van 150-200m gebouwd worden. Als je huis dicht bij de muur staat kan je die extra verdieping voor je kinderen dus wel vergeten. De plannen van Israel omvatten verder het innemen van land door de muur voor het grootste deel (75 procent zo geschat) over Palestijns grondgebied te laten lopen. Met die situatie worden wij vaak geconfronteerd, maar ook in het oosten worden grote stukken van de Jordaanvallei afgesloten voor Palestijnen. Wij gaan morgen naar de Dode Zee, voor de Palestijnen is dat out of bounds, verboden gebied. Ondanks dat het bij de Westbank hoort. Er zijn ook wegen alleen voor joodse kolonisten. Het gaat hier hard richting een soort apartheid. De Palestijnen krijgen een klein gebied, waar vrij reizen onmogelijk wordt gemaakt, en de wereld verwacht dat ze blij zijn.

Het leek goed te gaan in de jaren ’90, maar de Palestijnse staat werd keer op keer uitgesteld, de vrijheid beperkt, en toen de Palestijnen zo geprovoceerd waren dat er ellende van kwam kon Israel makkelijk wijzen. Terwijl de sleutel voor vrede in hun handen ligt: het zijn de Israelis die de Westbank bezetten, die nederzettingen aanmoedigen terwijl dat illegaal is. De wereld kijkt toe, maar durft niet in te grijpen. Als die muur voor de veiligheid van Israel is, wat doet die dam op Palestijns gebied? Waarom mogen kolonisten land van Palestijnen inpikken, maar zitten Palestijnse vluchtelingen nog steeds te wachten tot Israel ze terug laat gaan naar hun dorp, hun grond?

Na het officiële programma haalde de buurman ons op. Hij reed met ons naar zijn schoonouders, waar we even hebben gezeten met andere familieleden. Zijn vrouw nam ons mee naar de achtertuin. Waar Nederlanders een Gamma-schuttinkje hebben staat bij hum de muur. Het land erachter is hun eigendom, daar staan hun olijfbomen, maar ze mogen er niet heen.

11 juli 

Over een kloof tussen burger en politiek hoef je hier niet te klagen. De burgemeester wordt tijdens onze ontmoeting een paar keer onderbroken met telefoontjes. Een secretaresse was niet te zien. Dat kan te maken hebben met het feit dat al 3 maanden geen salarissen betaald konden worden. Hartelijk dank, wereld.

Als politicus was dit natuurlijk een interessant onderdeel. Een prille democratie, de enige in de Arabische wereld. In de gemeenteraad zitten 15 mensen. Per decreet is door de Palestijnse Autoriteit bepaald dat dit 8 christenen en 7 moslims zijn, om het christelijke karakter te bewaren. Vroeger woonden er bijna alleen maar christenen, nu is nog maar 1/3 van de bevolking christen. De 7 moslimzetels zijn verdeeld over Hamas (5), een Jihadpartij en een onafhankelijk lid. Aan de christelijke kant had de partij van de burgemeester 4 zetels. De raadsleden kiezen de burgemeester uit hun midden, en ook hier geldt een decreet dat voorschrijft dat de burgemeester een christen moet zijn. Omdat de burgemeester een katholiek is moet de loco een oosters-orthodox zijn. De burgemeester benadrukte dat de Palestijnen een seculiere staat willen, en dat in een religieus geinspireerde staat nooit een democratie kon zijn. Misschien wel vanwege al die decreten

We kregen veel informatie, de burgemeester spreekt goed Engels en was ook duidelijk. Hij legde uit wat de gevolgen van de muur waren: minder toeristen, minder inkomsten omdat toeristen niet in Bethlehem slapen, en werkeloosheid omdat de Palestijnen die in Jeruzalem werkten daar nu niet meer kunnen komen. Ook de burgemeester kon alleen een permit krijgen omdat hij in de directie van het electriciteitsbedrijf in Jeruzalem zit, anders had hij net als de andere Palestijnen slechts bij uitzondering een permit kunnen krijgen. Ziek worden is wat dat betreft ook niet aan te raden: de goede ziekenhuizen liggen aan de andere kant, dus tijdverlies bij het checkpoint en je moet worden overgeladen daar.

Zoals gezegd, in al haar wijsheid hebben de EU en VS besloten geen geld te geven aan de democratisch gekozen regering van de Palestijnen. De stad kon nog een tijdje van banken lenen, maar sinds 3 maanden is het geld op. Van de PA komt er niets meer, en belasting brengt in de huidige omstandigheden weinig op. Toen de burgemeester dit vertelde leek hij ook even emotioneel te worden, een man die probeert de stad te besturen maar op zoveel punten wordt gefrustreerd door de bezetting, waar hij niets tegen kan doen. Er is weinig werk, de boeren kunnen niet naar hun land omdat dat aan de andere kant van de muur ligt. Zo is een derde van Bethlehem feitelijk afgepakt van de inwoners. Geen schadevergoeding, niets. En toch blijven deze mensen zeggen: wij willen in vrede leven met de verschillende geloven. Israel hoeft maar vrede te willen en te vertrekken uit de bezette gebieden, en het is klaar. In plaats daarvan bouwen ze nederzettingen, wegen Alleen Voor Joden, en worden mensenlevens kapot gemaakt.

Na dit indringende gesprek stonden de dames van de Women’s Group te popelen om met ons te praten. Een club vrouwen van zowel islamitische and christelijke achtergrond komt wekelijks bij elkaar om over religie en andere zaken te praten. Ze proberen ook zoveel mogelijk met Israeliers te doen, ondanks de moeilijkheden voor beide groepen om elkaar te ontmoeten. Ik vroeg nog hoe ze zouden reageren als hun kind de politiek in zou willen, omdat dat hier niet geheel zonder gevaar is. “Je houdt het niet tegen” was het antwoord, dus echt blij – nee.

Geen toekomstdroom
Met de jongerengroep ging het vooral over het leven als jongere hier, en hun toekomst. Voor Palestijnen is onderwijs enorm belangrijk, ze proberen zoveel en zo hoog mogelijk onderwijs te volgen. Vanwege de vele checkpoints, die soms dicht zijn, is het alleen niet handig om ergens anders te gaan studeren (huisvesting is duur – het prijsniveau hier ligt vrijwel even hoog als in Nederland, alleen de inkomens niet). Af en toe klimmen studenten op bepaalde plekken over de muur, met het risico neergeschoten te worden. Of je wordt overreden bij een checkpoint (na uren in de hete zon te hebben gestaan). Met de onzekere situatie zijn de toekomstdromen heel basic: een huis, kinderen, een baan. Vooral een baan, want er is bijna geen werk hier. Een van de jongeren zei “je kan hier niet dromen, je moet in de realiteit blijven”.

De maaltijd werd verzorgd door de vrouwengroep, waarbij ook een aantal van ons meehielpen. Het eten was heerlijk, ik kom niet slanker thuis. Dat komt voor sommigen goed uit, want niet iedereen heeft een gastgezin die zich veel kan veroorloven.

Ingeburgerd
Na een prachtige zonsondergang boven de bergen in Jordanie, die je vanaf hier kan zien, liepen we met onze buren naar huis. Toen voelde ik me helemaal ingeburgerd: overal kwamen we bekenden tegen waarmee we handenschudden, een praatje maken, die naar ons toeteren. Vrienden van Johnny, de jongste zoon, Youssef en wat vrienden, mensen uit de straat. Gastvrijheid staat hier zeer hoog in het vaandel. Zo zei iemand ook: hier zie je geen mensen op straat slapen. Als mensen op straat slapen, worden ze uitgenodigd in een huis. Ik vroeg ook nog aan een jongere wat over het probleem van emigratie, en of hij zou vertrekken als hij kon. Dat zou hij nooit doen, want hier weet hij dat er familie en vrienden zijn die hem helpen als het nodig is, en kan hij hun weer helpen. De enige manier om te overleven is door elkaar te steunen. Dat heb je niet in Europa of Noord-Amerika, dus hij zou niet gaan.

Hij vond het wel erg jammer dat ik niet gelovig was. Ik kon me dat van hem ook wel voorstellen, geloof is zo belangrijk hier,  speelt zo’n grote rol in het leven van de mensen en bepaalt zo het straatbeeld, dat je als ongelovige wel erg opvalt. Maar zoals ook in de discussie in de vrouwengroep werd gezegd: het gaat niet om de religie, het gaat om de bezetting. Dat is het probleem.

9 juli

Ons programma zit behoorlijk vol. Dat betekent soms gehaast, de groep bij elkaar sprokkelen, en doorsjokken maar het volgende punt. De drukte van de afgelopen week heb ik wel achter me gelaten, vanmiddag had ik echt het gevoel een paar tandjes teruggeschakeld te zijn in de namiddagzon van Artas. En toen moesten we weer door. Bij een praatje met de dochter des huizes komt juist de verveling aan de orde: je leven speelt zich noodgedwongen af op een klein stukje rondom Bethlehem.

In Bethlehem begon de dag, met een bezoek aan de Melkgrot waar Maria Jezus verzorgde, waarna we een kort bezoek pleegden aan een houtsnijfabriekje. Daar maken ze souvenirs, wat een paar mensen werk geeft en ons de gelegenheid een leuk kerststalletje, beeldje of glow-in-the-dark Jezus te kopen. De volgende bestemming was de Geboortekerk, een van de belangrijkste christelijke plekken. Bijzonder om daar te zijn, maar de kerk maakte soms ook een wat kitscherige indruk. Heel anders dan de kerken die we in Rome zagen vorig jaar. Donker ook.

Voor de lunch was er gelegenheid over de markt te lopen. De Marokkaanse deelnemers herkenden het beeld gelijk, voor mij was het eigenlijk de eerste echte Arabische ervaring. Het beviel goed, de sfeer op zo’n markt is heel bijzonder.

Finnen?
Het middagprogramma speelde zich af in Artas, een klein dorpje buiten Bethlehem. Er wonen 4000 mensen, waarvan 1000 kinderen. Het staat vooral bekend om het Slafestival, wat niet om huiselijk geweld gaat maar om de groene blaadjes. Een groep is actief om de lokale geschiedenis en folklore te bewaren en documenteren, nadat een Finse journalist meer wist van de familiegeschiedenis van de bewoners dan zijzelf. Eerder al, in de jaren ’20, had een Finse fotografe het dorpsleven in beeld gebracht. Wat Finnen zo trok in Artas wist niemand. Ze zijn er ook bezig met stimuleren van lokale kunst en cultuur, er werden verschillende schilderijen getoond.

De kinderen in het dorpje waren geweldig, toen we langs ze liepen wilden ze allemaal op de foto. We hoorden later wel dat veel kinderen getraumatiseerd zijn door alles rond de bezetting, en dat dat op scholen problemen oplevert. Een ander probleem is docentenuitval, maar dan niet door ziekte, maar omdat de docent is opgepakt. Een docent uit het dorpje verteld al vaak opgepakt te zijn geweest, en maanden vast te hebben gezeten. Een keer zelfs samen met een leerling. Politiek actief zijn kan daar al een reden voor zijn. Hoe vervelend ook, hij werd niet slecht behandeld in het gevangenenkamp, en gebruikte zijn tijd om te studeren. Voor Palestijnen is een goede opleiding de enige uitvlucht uit het leven dat ze leiden. Veel Palestijnen zijn daarom goed opgeleid. Ook hier komt het weer terug: ze hebben veel, maar dat ene belangrijke hebben ze niet: vrijheid.

In Artas ligt ook een christelijke kerk met klooster. Een non vertelde over wat zij en de 6 andere nonnen deden, hoe ze zich inzetten voor het welzijn van de dorpsbewoners. Verschillen in geloof zijn ondergeschikt aan de solidariteit, en de dorpsbewoners, allemaal moslim, zijn blij met de kerk.

Het uitzicht vanaf het dorp is prachtig. De heuvels, de kleine huisjes, het landschap. Maar ook hier doemt weer een nederzetting op aan de horizon. Het schijnt zelfs dat de Israeliers nu een riolering zo aanleggen, dat het vuile afvalwater richting de akkers van Artas gaat, in plaats van het ongebruikte land aan de andere kant van de heuvel. Dat naast het gebruikelijke landjepik.

Toch houden de mensen hoop. In de avondzon liepen we achter een vrolijk zingende iman aan het dorp uit. Een prachtig moment, hoewel Hassan de Cameraman wel even zenuwachtig werd omdat hij zijn camera nog niet helemaal klaar had. De groep liep richting Salomon’s Pools, een duizenden jaren oud bassin voor irrigatiewater. Nu staat het bijna leeg, en ligt er vooral afval in het water. Het milieu staat hier niet hoog op de prioriteitenlijst.  Hier hebben we als groep voor het eerst samen nagepraat, wat heftige discussies opleverde.

Het werd thuis nog laat, eerst met het kennismaken met een broer die uit de VS over was, een gezellig bezoek aan de buren, daarna met een gesprek thuis met de kinderen van onze gastfamilie, en voor het slapen gaan praat je samen ook nog even na. De kinderen (tussen de 17 en 22) zijn wat directer dan hun ouders. Het leven hier is saai. Je zit op een stuk van 10 bij 10 kilometer, je kan moeilijk naar vrienden in Ramallah door de checkpoints, er is nauwelijks een uitgaansleven, en de perspectieven op een baan zijn slecht. Je wordt vernederd door de Israelische soldaten als je de grens met Jordanië overgaat. Ben Gurion Airport in Tel Aviv is verboden gebied voor Palestijnen. Toch willen ze niet weg, daarvoor houden ze teveel van hun land, van de hechte gemeenschap hier. En ik kan me dat goed voorstellen.

De raad gaat na de zomer van start met een nieuwe werkwijze. Een van de belangrijkste punten is dat de raad meer haar eigen agenda gaat bepalen. Dat gebeurt door een paar speerpunten te benoemen (A-onderwerpen) die breed leven in de stad, waar een uitgebreid informatie- en debattraject aan vast komt te zitten. Die A-onderwerpen krijgen ook een eigen voorzitter (gezamenlijk het A-Team), los van de voorzitters uit het presidium. Voor het onderwerp Armoedebeleid ben ik als voorzitter gekozen.

Gisteravond was de start van het traject, met een informatieavond over het huidige minimabeleid. Vooral veel feitelijke informatie: wat zijn de regelingen nu, wie vallen daaronder, wat is het gebruik, hoe vergelijkt Gouda zich met andere gemeentes? Het kostte gelukkig weinig moeite om hierop te focussen, en met de presentatie van het college waren op de officiële sluitingstijd de vragen ook op.

Tussendoor werden alvast wat voorschotjes genomen op de discussie die we na de zomer gaan voeren. Die zijn allemaal genoteerd, zodat we daar ook voor het proces al rekening mee kunnen houden. Dat wordt wel spannend, want armoedebeleid staat nog helemaal aan het begin, daar waar bij andere A-onderwerpek (wijkaanpak, cultuur) al heel wat is gebeurd tot nu toe. Dat geeft vrijheid om optimaal aan de slag te gaan binnen de nieuwe werkwijze, maar ook het risico dat de discussie alle kanten op gaat. Met de lijst aan voorzetjes gaan we in augustus aan de slag om het proces in te richten zodat de raad zich optimaal kan informeren, relevante organisaties worden betrokken, en we uiteindelijk heldere kaders aan het college kunnen meegeven. Afgaande op de eerste avond worden het nog interessante discussies, te beginnen met: wat is armoede nou precies, en wat kunnen en willen we daartegen doen?